Trung thu mâm ngũ quả có ý nghĩa gì? Gợi ý cách bày mâm ngũ quả 3 miền

Vào ngày Tết Trung thu, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị mâm lễ để dâng cúng tổ tiên, thần linh nhằm cảm tạ về một mùa màng bội thu. Ngoài bánh nướng, bánh dẻo thì mâm ngũ quả là một phần quan trọng không thể thiếu. Vậy trung thu mâm ngũ quả có ý nghĩa gì? Các trang trí mâm ngũ quả đẹp ra sao? Hãy cùng theo dõi bài viết sau. 

1. Trung thu mâm ngũ quả có ý nghĩa gì?

Tết Trung thu là một ngày lễ truyền thống của người dân Việt diễn ra vào ngày Rằm tháng Tám (tức 15/8 âm lịch) hàng năm. Trong ngày này, có rất nhiều hoạt động văn hóa ý nghĩa như: múa lân, rước đèn lồng, phá cỗ, ăn bánh ngắm trăng,… và làm mâm cỗ cúng tổ tiên, thần linh. Mâm cỗ này sẽ tùy thuộc vào quan niệm tín ngưỡng từng vùng miền để chuẩn bị. Dù không cần “mâm cao cỗ đầy” nhưng nhiều người vẫn chủ động cố gắng sửa soạn tươm tất nhất để bày tỏ lòng thành kính của con cháu tới ông bà tổ tiên và chư vị thần linh. 

Trong đo, trung thu mâm ngũ quả là một phần rất được chú trọng. Bởi người Việt quan niệm “quả” là biểu tượng của tín ngưỡng phồn thực, là tượng trưng cho sự sung túc, cho ý nguyện sinh sôi nảy nở và duy trì nòi giống. Theo đó, chỉ bày mâm ngũ quả là do số 5 là con số đại diện cho sự trung tâm đất trời, là nguồn cội của sự sống.

Vì theo người xưa, vạn vật trong đất trời đều được tạo nên từ 5 yếu tố là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Mâm ngũ quả có 5 loại quả tượng trưng cho các yếu tố này. Ngoài ra, đêm Rằm tháng Tám là lúc mặt trăng tròn và sáng nhất, người dân tin rằng dâng lên mâm ngũ quả sẽ giúp mang lại sự ấm êm, đủ đầy, may mắn cho gia đình mình. Có thể nói, trung thu mâm ngũ quả mang ý nghĩa thể hiện ước nguyện cầu an, cầu may, cầu hòa, đủ của người dân Việt Nam.

trung thu mâm ngũ quả

2. Trung thu mâm ngũ quả gồm những gì?

Việc chuẩn bị và trình bày trung thu mâm ngũ quả sẽ tùy thuộc vào quan niệm tín ngưỡng cũng như đặc trưng về sản vật của từng vùng miền trên đất nước ta. Dưới đây là gợi ý những loại quả và cách trình bày trung thu mâm ngũ quả theo truyền thống của 3 miền Bắc – Trung – Nam mà bạn có thể tham khảo:

 Miền BắcMiền TrungMiền Nam
Trái cây trên mâm ngũ quả trung thuNgười miền Bắc rất coi trọng truyền thống nên phải là mâm ngũ quả (đại diện cho 5 ngũ hành) và phải có quả xanh (mang tính âm), quả chín (mang tính dương).

Dù không cầu kỳ như xưa nhưng vẫn phải có sự góp mặt của 5 loại quả sau:

Nải chuối chín (ý cầu mong cuộc sống no đủ).

Hồng đỏ (ước cầu hy vọng, cơ hội mới).

Na xanh (ước nguyện sinh sôi, nảy nở).

Bưởi xanh hoặc vàng (cầu điều tốt lành).

Lựu đỏ (cầu mong may mắn).

Khác với miền Bắc, miền Trung không được thiên nhiên ưu đãi, đất đai cằn cỗi, khí hậu khắc nghiệt, ít hoa quả nên mâm ngũ quả ở đây mỗi nhà khác nhau.

Ý nghĩa mâm ngũ quả thắp hương Rằm tháng 8 chủ yếu là có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên.

Một số loại trái cây điển hình người miền Trung dùng để dâng cúng Rằm tháng Tám là:

Bưởi, chuối, mãng cầu, đu đủ, sung.

Xoài, táo, nho, dưa hấu, dứa.

Là miền đất có khí hậu ôn hòa, mưa nắng tuần tự, đất đai màu mỡ nên miền Nam có nhiều loại hoa quả rất phong phú.

Với mong muốn “cầu sung vừa đủ sài”, người dân miền Nam thường chọn những loại quả sau:

Mãng cầu, Sung, Dừa, Đu đủ, Xoài. 

Ngoài ra, một số nhà còn thêm chân đế là 3 quả dứa cho mâm ngũ quả nhằm thể hiện sự vững chắc và ước nguyện con cháu đầy nhà.

Cách trình bày trung thu mâm ngũ quảCách trình bày phổ biến trung thu mâm ngũ quả của người miền Bắc đó là đặt nải chuối ở dưới cùng để đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác.

Ở chính giữa là quả bưởi và bày xung quanh quả na, lựu và hồng. Ngoài ra, có thể xen lẫn vài quả ớt hay những bông hoa nhỏ.

Người dân miền Trung không quá câu nẹ hình thức nên cách trình bày trung thu mâm ngũ quả mỗi gia đình sẽ thường khác nhau, chủ yếu quan trọng là bày đủ được tất cả trái cây lên đĩa mà không bị đổ.Cách trang trí trung thu mâm ngũ quả miền Nam thông dụng nhất là đặt chân đế 3 quả dứa.

Sau đó đặt đu đủ, dừa, xoài lên mâm trước do có hình dáng to và khá nặng để đỡ các loại trái khác rồi sau đó mới lần lượt bày những loại quả còn lại lên.

3. Gợi ý cách bày trung thu mâm ngũ quả đẹp

Ngày nay, việc trình bày trung thu mâm ngũ quả không có câu nệ theo chuẩn mực nào, chủ yếu dựa theo sự khéo léo, sở thích, văn hóa của mỗi gia đình để sắp xếp sao cho đẹp mắt, hấp dẫn. Tuy nhiên, khi trình bày mâm ngũ quả cúng Rằm Trung thu vẫn cần đảm bảo sự hài hòa, đan xen các màu sắc lạnh và nóng của các loại trái cây để đảm bảo tính âm dương. Theo đó, quả xanh tượng trưng cho tính âm và quả chín tượng trưng cho tính dương.

Song nếu bạn muốn bày biện trung thu mâm ngũ quả đẹp thì hãy tạo hình trái cây mà mình muốn sử dụng để làm cỗ thành những con vật ngộ nghĩnh dễ thương. Dưới đây là một số tạo hình trái cây đẹp mà bạn có thể tham khảo:

  • Làm chó bưởi 

trung thu mâm ngũ quả

Để làm ra một chú chó bưởi lông xù bạn cần chuẩn 3 phần như sau:

Thứ nhất, 1 loại trái cây có hình tròn, kích thước vừa phải để làm phần đầu chó (táo, cam, lê,…).

Thứ hai, 1 loại trái cây có hình thuôn dài để làm thân chó (đu đủ, dưa hấu,…).

Thứ ba, chuẩn bị các nguyên liệu phụ gồm: hai hạt nhãn, hạt na hoặc nho làm mắt chó; cà rốt hoặc vỏ dưa hấu làm mũi, lưỡi; tăm, giấy màu, giỏ hoặc đĩa để gắn và trình bày bưởi chó.

Cách tạo hình bưởi chó cho trung thu mâm ngũ quả cũng khá đơn giản. Đầu tiên, bạn gắn phần đầu với phần thân theo loại quả mình chọn. Chú ý cắt ghép sao cho chú chó không bị nghiêng đổ. Tiếp đến, gọt bưởi, tách từng múi bưởi, bỏ hạt để làm bộ lông xù. Dùng tăm để ghim múi bưởi lên khung để tạo hình chó bưởi. Cuối cùng thêm mắt, mũi, lưỡi và nơ cho cún.

  • Làm thỏ, heo bưởi

Ngoài chó bưởi, bạn có thể tạo hình quả bưởi theo nhiều cách khác. Điển hình như làm hình thỏ hoặc heo.

Để làm hình thỏ bưởi: Bạn định hình đôi mắt cũng như vị trí tai và phần bụng sau cho hài hòa. Sau đó lấy dao gọt phần vỏ bưởi hình tròn cũng như khoét tạo mắt cho chú thỏ. Phần tai lấy vỏ bưởi tạo hình và tạo lỗ nhỏ gắn ở phần đầu. Để làm mắt, mũi, bạn lấy hạt nhãn hoặc nhỏ gắn vào.

Để làm hình heo bưởi: Bạn cắt phần đầu quả bưởi làm mõm heo. Để ngang quả bưởi định hình vị trí của mắt và tai. Bạn dùng dao khoét tròn 2 hình tròn để làm mắt. Sau định hình vị trí vừa khoét để nhét tai heo. Sau lấy hạt nhãn gắn vào vị trí đó làm mắt và mũi.

  • Làm cá thanh long

Để tạo hình con cá từ quả thanh long, bạn chỉ cần chọn một trái thanh long ruột trắng, cắt vát để tạo ra miệng cá. Thêm 2 hạt nhãn làm mắt cá và cắt tỉa vỏ bưởi gắn làm vây cá. Sau đó ghép tất cả lại bằng tăm là ra được một chú cá đáng yêu.

  • Làm cá chép hoặc thỏ dưa hấu

Nếu muốn trung thu mâm ngũ quả của bản thân thêm phần độc đáo và bắt mắt thì bạn có thể tạo hình quả dưa hấu thành hình con cá hoặc con thỏ, sau đó bày thêm các loại quả khác lên. Tạo hình này khá cầu kỳ đỏi hỏi sự khéo tay của người làm.

  • Làm con nhím lê, nho

Tạo hình con nhím bằng quả lê và nho rất đơn giản. Đầu tiên, bạn lấy một quả lê, gọt nhọn phần đầu và phần thân to để nguyên vỏ. Sau đó, dùng tăm xiên vào mỗi trái nho rồi cắm vào thân quả lê là có được một chú nhím xinh xắn.

Còn rất nhiều tạo hình đẹp khác để làm trung thu mâm ngũ quả như: làm chim công từ cà rốt, dưa, con cua từ quả táo, ổi, con chó từ quả chuối, sóc từ cà rốt, con cừu từ súp lơ,…. Thông thường những tạo hình như này thường dùng trong trường hợp làm trung thu mâm ngũ quả thi đua cho các em nhỏ.

mâm ngũ quả trung thu

>> Xem thêm: Cách chuẩn bị đầy đủ mâm cỗ cúng Rằm tháng 8 trung thu 

Trên đây là những thông tin chia sẻ về trung thu mâm ngũ quả mà bạn có thể tham khảo. Hãy thường xuyên truy cập website hoặc cài đặt ứng dụng Thăng Long Đạo Quán về điện thoại để mỗi ngày cập nhật kiến thức phong tục Việt Nam và phong thủy Việt. Ngoài ra, người dùng ứng dụng sẽ được trải nghiệm với hàng loạt công cụ tra cứu miễn phí (xem ngày tốt xấu, xem Bát tự, Tử vi, xem tuổi vợ chồng,…).

Tải ngày ứng dụng Thăng Long Đạo Quán tại đây. 

Bài viết khác

Gợi ý các bài kinh Rằm tháng 8 đầy đủ nhất

Vào ngày Rằm tháng 8, bên cạnh cúng lễ thì việc tụng kinh cũng khá quan trọng với Phật tử. Vậy Rằm...

Phong tục ngày Tết Trung Thu Việt Nam xưa và nay khác nhau thế nào?

Cứ đến ngày 15 âm lịch hàng năm là mọi gia đình lại tiến hành làm lễ cúng và phá cỗ trông trăng. Nhưng...

Điểm danh những tên gọi và ý nghĩa khác của Tết Trung thu

Không chỉ ở Việt Nam, nhiều quốc gia châu Á khác như Campuchia, Thái Lan, Hồng Kông, Trung Quốc, Nhật Bản,...

Tết Trung Thu của Trung Quốc khác của Việt Nam như thế nào?

Tết Trung Thu hay còn được gọi là Tết Bái Nguyệt là một trong những ngày lễ tết lớn nhất tại Trung...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

 
1900.3333