Ý nghĩa Tết Hàn thực ở Việt Nam và các nước châu Á

Tết Hàn thực được ấn định vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Và nó đã trở thành một phong tục truyền thống của người Việt Nam. Vậy ý nghĩa Tết Hàn thực ở Việt Nam và các nước láng giềng như thế nào? Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây của Thăng Long đạo quán.

1. Ngày Tết Hàn thực có nguồn gốc thế nào?

Nguồn gốc của ngày Tết Hàn thực được cho là bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc. Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu, Tấn Văn Công là vua của nước Tấn thời bấy giờ phải lưu lạc khắp nơi. Và có 1 vị hiền tài luôn phò tá ông trong suốt 19 năm chạy nạn là Giới Tử Thôi.

Trong suốt 19 năm ấy có những khoản thời gian rất đói khát, Tử Thôi đã tình nguyện xẻ miếng thịt đùi của mình để nấu 1 bát súp dâng lên vua. Ngoài ra vị hiền tài này còn hiến kế nhiều kế sách giúp vua. Vậy nên vua rất cảm kích lòng trung thành của ông và hứa sau này giành lại đất nước sẽ ban trọng thưởng.

Tuy nhiên đến khi giành lại được ngai vàng khi vua ban thưởng cho rất nhiều người nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Ông không trách vua mà nghĩ rằng đây là điều mình nên làm và cùng mẹ về quê ở ẩn sâu trong rừng núi.

Sau này khi vua nhớ ra và cho người tìm Giới Tử Thôi về để trọng thưởng, nhưng ông không màng danh lợi nên không trở về. Vì để ép Tử Thôi nên vua đốt rừng, không ngờ Tử Thôi và mẹ quyết chết cháy trong rừng. Từ đó vua ân hận về quyết định của mình nên lập đền thờ và đến ngày ngày mùng 3/3 âm lịch (ngày Tử Thôi chết) cấm người dân không được đốt lửa để tưởng nhớ. Ngày hôm ấy chỉ được ăn đồ nguội, nếu muốn cúng thì cũng phải nấu đồ ăn từ hôm trước.

Nhưng lại có quan điểm cho rằng phong tục ăn bánh trôi bánh chay ngày Tết Hàn thực là của người An Nam xưa. Vào năm 1292 sứ giả của nhà Nguyên sang thăm đất An Nam đã được Phật Hoàng Trần Nhân Tông gửi tặng mâm bánh với bài thơ:

Múa giá chi rồi, thử áo xuân,

Hôm nay Hàn Thực, buổi thanh thần

Bánh rau tinh khiết đầy mâm ngọc

Phong tục An Nam theo cổ nhân.”

Bài thơ vừa thể hiện được phong tục tập quán của người Việt lại vẫn thể hiện lòng hiếu khách. Và đặc biệt thể hiện lòng yêu nước, khẳng định nước Nam có bờ cõi, phong tục và nền kinh tế phát triển.

Ngoài ra còn có sự tích cho rằng phong tục làm bánh trôi bánh chay ngày 3/3 âm lịch là để tưởng nhớ đến bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ. Hai loại bánh này có hình tròn, trắng mịn giống với bọc trứng nở ra trăm người con – tổ tiên của người Việt. Vậy nên có thể coi ngày này là ngày để mọi người dân Việt Nam nhớ ơn tổ tiên, muốn hướng về cội nguồn.

2. Ý nghĩa Tết Hàn thực ở Việt Nam

Do vị trí địa lý gần với Trung Quốc nên phong tục, văn hóa của Việt Nam có nhiều sự hội nhập, giao thoa. Tuy cùng có ngày Tết Hàn thực nhưng ý nghĩa Tết Hàn thực của Việt Nam hoàn toàn khác và mang bản sắc văn hóa riêng. Ngày Tết 3/3 âm lịch của người Việt không phải để tưởng nhớ vị hiền tài Tử Thôi của Trung Quốc mà để tưởng nhớ đến công lai đã xây dựng và gìn giữ đất nước của ông cha ta từ xa xưa.

Và nó còn là dịp để con cháu quây quần bên mâm cơm gia đình, chia sẻ với nhau những kỷ niệm. Tưởng nhớ và thể hiện lòng hiếu thảo đến những người thân đã mất trong gia đình.

Và ngày Tết này người Việt cũng không kiêng đốt lửa như người Trung. Mà ngày này người dân vẫn nấu ăn bình thường và sáng tạo lên bánh trôi bánh chay với ý nghĩa tượng trưng cho bánh nguội và thể hiện sự tròn đầy, viên mãn. Vậy nên ngày Tết bánh trôi bánh chay mang ý nghĩa hoàn toàn khác và có ý nghĩa văn hóa riêng biệt. Nó thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, nhớ đến công lao của tổ tiên và mong muốn cuộc sống sẽ tốt lành hơn.

Ngày Tết Hàn thực ở Việt Nam mọi gia đình sẽ chuẩn bị các món ăn như món bánh trôi bánh chay, xôi chè, bánh quả nhót. Hoặc có thể chuẩn bị thêm các món ăn chay (rau củ xào, các món được chế biến từ đậu phụ, nấm…) hoặc món mặn như xôi, thịt gà, giò chả, canh miến, măng… Tùy vào điều kiện và kinh tế gia đình mà sẽ có các món ăn khác nhau để dâng lên các vị thần linh, tổ tiên.

Xem thêm: Tết hàn thực có phải Tết Thanh Minh không?

3. Ý nghĩa Tết Hàn thực ở các nước châu Á

3.1 Ý nghĩa của Tết Hàn thực ở Trung Quốc

Như bên trên có nói ý nghĩa Tết Hàn thực của người Trung Quốc ban đầu là để tưởng nhớ đến Giới Tử Thôi. Nhưng hiện nay người dân Trung Quốc lấy ngày này là để dạy cho con cháu nhớ về truyền thống dân tộc, tưởng nhớ các vị anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh trong chiến tranh. Và ngày 3/3 còn gần với ngày Tết Thanh Minh nên người dân cũng lấy đây là ngày để nhớ đến tổ tiên, dạy dỗ con cháu đạo hiếu với ông bà tổ tiên.

Vào ngày này người dân Trung Quốc không đốt lửa mà chỉ ăn những món ăn làm từ cháo trắng, mì sợi, bánh Tử Thôi yến, xà bàn thố… Và tổ chức các hoạt động thể dục thể thao ngoài trời như cắm cây liễu, đạp thanh, chọi gà, đánh đu… Trước đây lễ tết bánh nguội là một 1 trong những lễ hội lớn của người Trung Quốc nhưng đang dần bị mai một và chỉ còn vài địa phương tổ chức ngày lễ này.

3.2 Ý nghĩa Tết Hàn thực của người Hàn Quốc

Tết Hàn thực cùng với Tết Nguyên Đán, Tết Đoan Ngọ và Tết Trung thu được gọi là 4 lễ tết lớn của Hàn Quốc. Vào ngày này người Hàn Quốc thường đi tảo mộ, nhổ cỏ và trồng cây mới, tưởng nhớ về tổ tiên, bạn bè thân thiết.

Theo truyền thống người Hàn sẽ không đốt lửa trong ngày này. Hoàng thất sẽ tổ chức lễ lớn long trọng tại hoàng lăng và đền chùa. Còn người dân thì chuẩn bị đồ lễ dâng lên gia tiên với các món như bánh ngải, rau trộn, hoa quả, rượu trà.

Mỗi một quốc gia ở châu Á sẽ có phong tục tập quán, cách tổ chức và ý nghĩa Tết Hàn thực khác nhau. Hy vọng với những thông tin bên trên của Thăng Long đạo quán đã giúp bạn hiểu hơn về ngày Tết này. Nếu muốn biết thêm nhiều phong tục tập quán khác thì bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác tại chuyên mục Phong tục Việt Nam.

Hiện nay Thăng Long đạo quán đã có ứng dụng trên điện thoại di động để giúp cho bạn đọc nhận được các thông tin về phong thủy mỗi ngày. Khi sử dụng app bạn có thể sử dụng được các công cụ miễn phí, học được cách cải vận bổ khuyết giúp cho cuộc sống thuận lợi, hanh thông hơn. Nhanh tay cài đặt và sử dụng ứng dụng miễn phí tại đây:

Đánh giá post
Bài viết khác

Bài cúng tết hàn thực mùng 3 tháng 3 Chuẩn theo văn khấn cổ truyền

Văn khấn khi đọc mỗi khi thắp hương rất quan trọng. Vì nó được coi là lời kết nối với thế giới tâm...

Tết Hàn thực năm 2021 vào ngày nào dương? Cúng sớm được không?

Cứ vào ngày mùng 3/3 âm lịch là mọi gia đình lại làm bánh trôi bánh chay cúng. Vậy Tết Hàn thực năm 2021...

Bánh trôi bánh chay Tết Hàn thực có ý nghĩa gì? Cúng mấy chén?

Từ xưa đến này cứ đến ngày mùng 3/3 âm lịch thì mọi gia đình đều chuẩn bị bánh trôi bánh chay để...

Những điều bạn chưa biết về phong tục Tết Hàn thực của người Việt

Tết Hàn thực hay còn được gọi là Tết bánh trôi bánh chay, đây là 1 phong tục có từ xa xưa của người...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

 
1900.3333