Kinh dịch - Dự đoán, luận giải về vận mệnh, cuộc sống

Quẻ 30 - Thuần Ly - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Tue, 20 Dec 2022 02:51:03 +0700

Quẻ Thuần Ly là quẻ số 30 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Thuần Ly là gì?

Quẻ Thuần Ly là quẻ HUNG hay CÁT trong Kinh Dịch

Quẻ Thuần Ly, đồ hình |:||:| còn gọi là quẻ Ly (離 li2), là quẻ thứ 30 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Lệ dã. Sáng chói. Sáng sủa, trống trải, trống trơn, tỏa ra, bám vào, phụ bám, phô trương ra ngoài. Môn hộ bất ninh chi tượng: tượng nhà cửa không yên.

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Thuần Ly

2.1. Thoán Từ

Ly, lợi trinh hanh, súc tẩn ngưu, kiết.

離，利，麗貞，畜牝牛，吉。

Như đã nói trên, Ly có hai nghĩa dường như nghịch nhau: làm cho dính lại, và làm cho tan ra. Gặp vật gì, lửa liền bám vào để đốt cho cháy, cho tiêu, nghĩa là vừa bám vào, vừa làm cho tan ra!

Nước thì đi xuống; Lửa thì đi lên, đó là bản tánh của chúng như Âm thì giáng, Dương thì thăng (Thiên tôn, địa ty, Kiền Khôn định vị).

Ly, là “ngọn lửa hư vô”, một thứ ánh sáng nhiệm mầu mà nhà Thiền gọi là “Hư minh” (cái sáng của Tâm Hư) thường cũng được gọi là Tâm Bát Nhã, Tâm Bình Đẳng như như.

Chỗ gọi rằng “Ly giả lệ dã” (dính lại), là Dịch muốn nói về sự “Thiên Nhơn tương hợp” hoặc “Thiên nhơn vi nhất”, vạn vật không có vật nào rời rạc mà không có dính dấp, dựa vào nhau như ta thấy trong đồ Thái cực, Âm Dương dính liền làm một khối (tuy Hai mà Một), mà trong thực tế tuy Một mà Hai. Đó là mâu thuẫn đầu tiên của Dịch lý. Đó là nghĩa đôi của chữ Ly, là “dính mà rời” (hợp mà ly).

Chữ “tẩn ngưu” (con bò cái) là nói về đức “thuận” của 2 hào Nhị Ngũ.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.2. Thoán Truyện

Ly, lệ dã: nhựt nguyệt lệ hồ thiên,

bách cốc thảo mộc lệ hồ thổ.

“Trùng minh” dĩ lệ hồ chánh, nãi hóa thành thiên hạ.

離，麗也，日月麗乎天，

百穀草木麗乎士。

重明以麗乎正，乃化成天下。

Ly, là dính vào, dựa vào. Như mặt Trời mặt Trăng dựa vào thiên không; trăm giống lúa và cây cỏ dính vào mặt đất. Trong khoảng Thời Không, chẳng có một vật nào cô độc, sống độc lập và tách rời nhau… Hay nói cách khác giữa Ta và Vạn vật không bao giờ rời nhau: sự tương quan hay tương thông là một qui luật tối thượng. Tách rời ra là chết! Như con người, phải có ăn uống và thở hút, nếu dứt với món ăn và không khí là chết tức khắc với cõi đời sắc tướng!

Ly, là sáng (minh): Ly trên, Ly dưới là tượng của sự “trùng minh” 重明 (sáng gấp đôi). Lão Tử gọi là “tập minh” (Chương 27, Đ.Đ.K).

Quẻ Ly sở dĩ thành Ly, là ở hào Nhị và Ngũ (2 hào Trung chánh). Bởi vậy, hào từ mới nói: “Trùng minh dĩ lệ hồ Chánh” (Cái sáng gấp đôi là ở hào Trung Chánh) và nhờ đó mà hóa được thiên hạ.

Hai hào Nhị Ngũ có tánh chất Âm nhu dựa vào địa vị Trung Chánh (nhu lệ hồ Trung Chánh 柔麗乎中正) và nhờ vậy mà được hanh thông (cố hanh 故亨). Câu “súc tẩn ngưu, kiết dã 畜牝牛，吉也” nghĩa là “nuôi được bò cái” mới được hanh thông, vì bò cái có tánh nhu thuận để theo về Thiên đạo!

2.3. Đại Tượng

Minh lưỡng tác Ly;

Đại nhơn dĩ kế minh, chiếu vu tứ phương.

明兩作離。

大人以繼明，照于四方。

Sáng hai lần, là sáng gấp đôi, sáng bên trong, sáng cả bên ngoài (nội Ly và ngoại Ly).

Bậc Đại nhơn dùng cái ánh sáng trong Tâm mình mà rọi sáng ra ngoài khắp bốn phương. Nghĩa là trước hết, đốt lên ngọn đèn của Lòng (tự giác), nhân đó mới lo rọi sáng cho khắp mọi người (giác tha).

Cái sáng bên trong này, gọi là “Hư minh tự chiếu” tượng nói về cái sáng của Hư tâm, sáng này của bậc cầm quyền trị nước, và chỉ có bậc Thánh nhơn đắc Đạo mới có mà thôi. Chưa có được cái sáng “Hư Minh” này chớ vội đi lo soi sáng cho đời, chớ vội đóng tuồng “anh mù dẫn đoàn mù” đi trên đường tối!

Người đại giác bao giờ cũng là người “bất ly thế gian tướng” cho nên tự giác và giác tha là một: chẳng bao giờ trong đêm tối có một ngọn đèn đốt lên mà chung quanh không ai được hưởng. Người tự giác tự nhiên giác tha, đó là huyền nghĩa của câu “lưỡng minh, chiếu vu tứ phương”. Lửa lòng là gốc, lửa lóe ra ngoài là ngọn tượng trưng bằng lời nói hay chữ viết.

Bên trong sáng trăm phần trăm, lóe ra ngoài bằng lời nói hay tác phẩm chỉ còn sáng năm sáu chục phần trăm là kỳ diệu rồi: “Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý” vì “ý tại ngôn ngoại”.

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.4. Tiểu Tượng

2.4.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Lý thác nhiên, kính chi, vô cựu.

初九:履錯然，敬之，無咎。

Tượng viết: Lý thác chi kính, dĩ tị cựu dã.

象曰:履錯之敬，以辟咎也。

Hào Sơ Cửu, dương cương đắc chánh, nhưng dù sao, còn non nớt lắm vì đang ở hào chót vào thời Sơ khởi thôi! Nhưng bản chất là Lửa nên thấy nôn nóng muốn cháy bừng lên, con người bứt rứt muốn vội vã ra đi, nên xỏ chơn vào giày mà xỏ lộn xộn… (lý thác nhiên).

Còn non tài, thiếu đức mà lòng quá hăng hái cầu tiến một cách quá vội vã, e sẽ dễ thất bại, nên hào từ mới khuyên răn: “nên cẩn thận” (kính chi) có nghĩa là nên kính cẩn từ từ thì mới không có lỗi! (vô cựu 無咎).

2.4.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Hoàng ly, nguyên kiết.

六二:黃離，元吉。

Tượng viết: Hoàng ly nguyên kiết, đắc Trung đạo dã.

象曰:黃離元吉，得中道也。

Lục Nhị, là hào tốt nhất của quẻ Ly, là vì nó là “ánh sáng của nội tâm”, là cái Tâm Hư, là cái Trí Huệ Bát Nhã, là cái “Hư minh bất muội chi thần”, ôi! Sáng suốt biết chừng nào!

Nhị ứng với Ngũ, cả hai đều đắc trung đắc chánh, cái Tâm nhìn vào trong, cái Tâm nhìn ra ngoài… nên bảo là “hoàng ly” (Hoàng là sắc vàng, là màu của Trung Ương Mồ Kỹ thổ). Chính cũng là cái Sáng của mặt Trời vàng rực ở buổi trưa (nhật lệ trung thiên). Mới nói: sáng ở Lục Nhị, màu xanh trong; sáng lên đến Lục Ngũ đã yếu, và màu vàng.

2.4.3. Hào Cửu Tam

Cửu Tam: Nhựt trắc chi ly, bất cổ phẩu nhi ca, tắc đại điệt chi ta, hung.

九三:日昃之離，不鼓缶而歌，則大耋之嗟，凶。

Tượng viết: Nhựt trắc chi ly, hà khả cửu dã.

象曰:日昃之離，何可久也。

Hào Cửu Tam, là tượng mặt Trời sắp lặn, vì dương đã đến cực đỉnh rồi (nội quái). Đây, là lúc con người đã leo lên đến cực đỉnh của cuộc đời và ngã về chiều: ánh hoàng hôn khiến ta liên nghĩ đến cảnh sớm nở tối tàn, nay còn mai mất! Một số người “nghĩ dại”, cứ lo thụ hưởng và vui sướng với những gì ta còn, trong cơn sống sót(!), hoặc không thế, thì đập bồn đập trống ca hát suốt đêm cho quên đi hiện tại và ngày mai sắp đến, hoặc chán nản quá, vì thấy cảnh già sồng sộc kéo đến mà ta thán, mà ngậm ngùi, thốt ra bằng những vần thơ não nuột!

Những cử chỉ trên đây, là của bọn thế nhơn tầm thường. Hạng người quân tử không vậy! Họ chờ đợi cái chết đến, thản nhiên như ngắm cảnh hoàng hôn rực rỡ sắp rũ màu!

2.4.4. Hào Cửu Tứ

Cửu Tứ: Đột như, kỳ lai như; phần như, tử như, khí như, vô sở dung dã.

九四:突如，其來如，焚如，死如，棄如，無所容也。

Cửu Tứ đã vượt khỏi nội Ly, bắt đầu bước vào ngoại Ly, thật là đến một cách quá đột ngột…

Bản thân là dương cương, tánh tình nóng nảy táo bạo, bất trung bất chánh, thấy Lục Ngũ là âm nhu đứng một mình, nên toan bức hiếp lăng nhục, muốn đốt (phần 焚 là thiêu đốt), tức là muốn thủ tiêu đi!

Thế là phải chết đi (tử như); hoặc bị bỏ đi (khí như), ai mà thèm dùng hạng người này, mà dung tha được bọn người này (vô sở dung dã).

Muốn hiếp kẻ trên, cho nên thiên hạ không ai có thể dung tha nó được 無所容也, như lửa thiêu cây và biến cây thành đống tro tàn! Đây, là hình ảnh của một thứ lửa rơm, phừng lên dữ lắm để rồi tắt hẳn.

2.4.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: Xuất thế đà nhược, thích ta nhược, kiết.

六五:出涕沱若，戚嗟若，吉。

Tượng viết: Lục ngũ chi kiết, ly vương công dã.

象曰:六五之吉，離王公也。

Xuất thế đà, là nước mắt chảy ra dầm dề; thích, là lo lắng hết sức; “ta 嗟” là ta thán, ngậm ngùi.

Hào Lục Ngũ có đức Minh của Ly, là một người tốt (đắc trung đắc chánh), nhưng bị ở vào thế kẹt trong hai hào dương bên trên và bên dưới ép bức. Sự sáng chói (trong sáng) bị giảm nhiều.

Có điều là nhờ Ngũ có đức Minh, nên đã biết lo lắng phòng bị (phòng ưu, lự hoạn) nên có thể chống nổi hoàn cảnh! “Tốt” (kiết).

Tượng người quá lo nghĩ việc thiên hạ đến đỗi “nước mắt dầm dề” thương cho nhơn sanh đau khổ! than thở ngậm ngùi (thích ta nhược 戚嗟若), như vậy là người “tốt” (kiết).

Để ý 2 chữ “ta 嗟” (than vãn) ở 2 hào Tam và Ngũ. Sự “ta thán” của Tam là sự ta thán của kẻ hôn mê u ám; còn sự “ta thán” của Ngũ là sự ta thán của con người “tri cơ” đâm ra “úy cụ” mà ngậm ngùi!

Đây, là kẻ đã lên tới đỉnh cao của cuộc đời… Nếu không được chánh giác, sẽ tự mình thiêu hủy tâm tư trong tư lự như trong ngọn lửa, phải biết đem cái tâm “hư minh” để nhìn thẳng vào việc đời, thì những điều tư lự vu vơ sẽ biến thành giải thoát. Đây, là một sự “tỉnh ngộ”, chứ không phải một sự ê chề chán nản không lối thoát như tâm trạng bơ vơ của hào Cửu Tam trước đây!

2.4.6. Hào Thượng Cửu

Thượng Cửu: Vương dụng xuất chinh, hữu gia, chiết thủ, hoạch phi kỳ xú, vô cựu.

上九:王用出征，有嘉，折首，獲匪其丑，無咎。

Tượng viết: Vương dụng xuất chinh, dĩ chính bang dã.

象曰:王用出征，以正邦也。

Hào Thượng Cửu là hào dương cương đứng trên hết 2 quẻ Ly (nội Ly và ngoại Ly) nên được “trùng minh”, tức là cương minh đến cực độ. “Minh” thì hay soi sáng, còn “cương” thì hay quyết đoán. Cho nên, bậc vương giả nên dùng đến cái tài cương minh của Thượng Cửu này để đi làm cái việc “xuất chinh” 出征 trừ gian diệt nịnh làm hại lê dân.

Tuy nhiên, cương minh quá, cũng đáng e sợ dễ rơi vào sự tàn bạo mà quá tay sát phạt! Ra uy cho vừa phải, dụng hình cũng cho vừa phải mà chớ quá nặng tay.

Khi ra dẹp loạn, chỉ nên bắt những bọn cầm đầu (chiết thủ 折首), còn bọn phụ tùng thì hãy nương tay (hoạch phi kỳ xú 獲匪其丑). Được vậy, sẽ không có lỗi (vô cựu 無咎).

Dùng Thượng Cửu để đi dẹp loạn, là “an bang” đó! (dĩ chánh bang dã 以正邦也). Trị loạn, trị những kẻ cầm đầu; thì trong đạo tu thân cũng nên lo trị các tật xấu căn bản, và nên bỏ qua các tật xấu không nguy hiểm.

Câu “chiết thủ, hoạch phi kỳ xú” là câu châm ngôn căn bản trong đạo “tu thân xử thế”. Tỉ như, những ai có tánh nóng nảy, háo thắng, mà cũng ưa dua nịnh… phải lo trị cái gốc của các tật nhỏ kia, đó là lòng tự tôn, tự đại của mình, cái bệnh “phì đại bản ngã” của mình! mà Nhà Phật gọi là “ngã mạn”.

3. Quẻ Thuần Ly là quẻ HUNG hay CÁT trong Kinh Dịch

Quẻ chỉ vận thế khó khăn, mới quan sát tưởng sáng sủa, nhưng thực tiễn còn nhiều trở ngại, không thuận lợi cho đường công danh sự nghiệp, chưa phải thời triển khai công việc lớn. Dễ đề xuất những kế hoạch không thực tế, hành động dễ dẫn đến nôn nóng, hỏng việc. Tài vận khó khăn, kinh doanh trắc trở. Xuất hành bất lợi. Bệnh tật dễ nặng lên. Thi cử có thể đạt tốt. Hôn nhân không thuận, tình yêu dang dở không như ý muốn.

XEM THÊM:Quẻ 29 – Thuần Khảm

4. Ứng dụng của quẻ Thuần Ly trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Thuần Ly trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Thành công sẽ đến nếu tiến bước với lòng thành thật. Có thể gặp được sự giúp đỡ của người khác.
Hôn nhân: Hôn nhân xứng đôi vừa lứa. Hãy tin tưởng ở người có địa vị để làm mai mối cho hai bên. Hãy tiếp tục giao tiếp và sẽ thành công.
Tình yêu: Hai bên đều có lòng đam mê, nhưng hành động khinh suất và liều lĩnh sẽ dẫn đến thất bại.
Gia đạo: Thịnh vượng và hạnh phúc. Nhưng thái độ kiêu căng và tự phụ sẽ làm tiêu tan vận may.
Con cái: Đông con và hạnh phúc. Thai nghén: con gái.
Vay vốn: Thành công thông qua sự giúp đỡ của bên thứ ba.
Kinh doanh: Có thể gặt hái được lợi nhuận.
Thị trường chứng khoán: Đang tăng và chẳng bao lâu sẽ tăng.
Tuổi thọ: Khỏe mạnh và trường thọ.
Bệnh tật: Nghiêm trọng. Bình phục thông qua sự dưỡng bệnh cẩn thận. Các chứng sốt, các bệnh về mắt hay bệnh ở vùng bụng.
Chờ người: Sẽ đến.
Tìm người: Đang bị dụ dỗ hay bị xúi giục để bỏ nhà. Hãy tìm ở hướng nam.
Vật bị mất: Đang bị cột hay dính vào cái gì đó. Nếu cố công sẽ gặp. Hãy tìm ở hướng nam.
Du lịch: Thuận buồm xuôi gió.
Kiện tụng và tranh chấp: Nếu có lý lẽ chính đáng hoặc nếu bên kia sử dụng những cách thức bất chính, bạn sẽ chiến thắng. Ngược lại, bạn sẽ thất bại.
Việc làm: Hãy đặt lòng tin vào thế hệ lớn tuổi hơn và hãy chờ đến lúc chín muồi và bạn sẽ tìm được công việc.
Thi cử: Điểm cao.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Với những chuẩn bị đầy đủ và mỹ mãn, bạn có thể xúc tiến. Sự bất cẩn chắc chắn sẽ dẫn đến thất bại.
Thời tiết: Quang đãng, nhưng rất nóng.
Thế vận: bên ngoài thì tốt đẹp, bên trong có mâu thuẫn. Giữa nam và nữ có sự bất hòa.
Hy vọng: phải đợi chờ, nôn nóng thì không như ý.
Tài lộc: chưa đến.
Sự nghiệp: không định, phiêu lưu và dễ thất bại.
Nhậm chức: không như ý.
Nghề nghiệp: nên ổn định, chuyển nghề chưa được.
Tình yêu: có thể thành nhưng lại chia tay.
Hôn nhân: không thành
Đợi người: họ không đến.
Đi xa: không nên đi, chờ lúc khác.
Pháp lý: nên hòa giải, hiện bất lợi cho mình.
Sự việc: đang dở dang, nôn nóng sẽ không thành.
Bệnh tật: bệnh nguy nan.
Thi cử: đạt kết quả tốt.
Mất của: tìm ngay thì thấy, để lâu mất.
Xem người ra đi: không lợi, nguy hiểm.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Thuần Ly chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Nếu còn bất kỳ điều gì thắc mắc, đừng ngần ngại để lại comment hoặc liên hệ trực tiếp hotline: 1900.3333 hoặc Zalo: 0855.100000. Nhanh tay cài đặt ứng dụng Phu hợp về điện thoại của mình tại đây:

Quẻ 29 - Thuần Khảm - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Tue, 20 Dec 2022 02:23:10 +0700

Quẻ Thuần Khảm là quẻ số 29 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Thuần Khảm là gì?

Quẻ Thuần Khảm là quẻ Hung hay Cát trong Kinh Dịch?

Quẻ Thuần Khảm, đồ hình:|::|: còn gọi là quẻ Khảm (坎 kan3), là quẻ thứ 29 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).
Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).

Giải nghĩa: Hãm dã. Hãm hiểm. Hãm vào ở trong, xuyên sâu vào trong, đóng cửa lại, gập ghềnh, trắc trở, bắt buộc, kìm hãm, thắng. Khổ tận cam lai chi tượng: tượng hết khổ mới đến sướng.

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Thuần Khảm

2.1. Thoán Từ

Tập khảm, hữu phu, duy tâm hanh, hành hữu thượng.

彖曰:習坎，有孚，唯心亨，行有尚。

Các quẻ Bát Thuần, chỉ có một tên thôi; nhưng tại sao chỉ có Khảm này, Thoán từ lại thêm vào 2 chữ Tập Khảm? Là vì rất hiểm, nên thêm chữ Tập 習 (có nghĩa là nhiều lần).

Tượng Khảm, là nhất Dương ở chính giữa quẻ, và làm chủ quẻ, nên trong quẻ 2 hào Nhị và Ngũ là 2 hào được đắc trung mà thôi, về bất cứ quẻ nào cũng vậy. Cho nên, nếu cố giữ cho bền vững đức Trung Chánh, một lòng chí thành, thì hoàn cảnh nào dù hiểm ác bậc nào, tâm tư vẫn được hanh thông: “duy Tâm, hanh” 唯心，亨 .

Nhờ ở lòng chí Thành, chí Chân, chí Chánh… đi đâu mà chẳng gặp được sự cảm mến của người đời? Cho nên, chẳng những không còn phải lo gì hiểm nạn nữa, mà lại có khi làm được nhiều việc “hữu công” là khác (hành hữu thượng).

Khảm, là tượng dòng nước đang chảy mạnh, hai bên dòng nước, có bọt nước bị dòng nước tống qua 2 bên (tượng hào âm – –); cho nên, nếu muốn múc nước ở dòng sông chảy, phải múc ở giữa dòng, nước ấy là dương. Khi đó, nếu chỉ múc nước ở bên mé sông, thì không còn dương. Khi nữa, mà là âm thủy. Đó là chỗ phân biệt Âm thủy với Dương thủy.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.2. Thoán Truyện

Tập Khảm, trùng hiểm dã.

習坎，重險也。

Thủy lưu nhi bất doanh, hành hiểm nhi bất thất kỳ Tín.

水流而不盈，行險而不失其信。

Hành duy Tâm, hanh, nãi dĩ cương trung dã.

行唯心，亨，乃以剛中也。

Hành hữu thượng, vãng hữu công dã.

行有尚，往有功也。

Tượng quẻ Khảm, là Nước, và là Nước chảy mạnh biến thành Dương khí vì sự ma sát với mặt đất. Nước chảy và chảy mãi, đó là tượng của Thiên Lý lưu hành (thệ giả như tư phù).

Thiên Lý thì “lưu hành bất tức” (chảy mãi không ngừng), tức là biến mãi không thôi: biến từ thái độ này qua thái độ kia, để tìm kiếm cái Quân bình của Trời Đất (cái điều hòa, cái bình hành).

Sự “lưu hành” ấy của Thiên Lý phảng phất như nước chảy, chỉ khác một điều là khi nước chảy mà đến khi hai mặt nước bằng phẳng nhau rồi, thì không chảy nữa. Thiên Lý mà lưu hành lại có khác, vì bất cứ lúc nào cũng vẫn lưu hành không nghỉ! Từ đi tới điều hòa này đến không điều hòa, rồi lại do không điều hòa đi đến điều hòa, tức là do chỗ tương thành mà hóa ra tương phản, rồi lại do cái tương phản hóa ra tương thành! và cứ thế mà biến hóa vô cùng bất tận. Đó là đặc điểm của sự “thiên lý lưu hành”, cũng là đặc điểm của quẻ Khảm.

Nước chảy mà lại bị ngưng, là nước bị ứ đọng, mà ứ đọng là nước chết, đã mất thần khí của nó rồi.

Tánh của Nước, lại có tánh cách hay lấp chỗ trống trên mặt đất, lấp đầy mặt biển hay vực sâu, bao giờ cũng đi giữa dòng luân lưu của Khí.

Nơi thân người, máu huyết cũng nhờ Khí dẫn đi (cũng là tượng quẻ Khảm). Khí mà suy hay Khí mà tuyệt, thì huyết hết lưu thông, đọng lại, và chết là việc dĩ nhiên. Khí mà tuyệt, thì Thần cũng đi luôn!

Khảm, vì vậy, có thể gọi là đường luân lưu Chân khí của Trời Đất, tượng của hào Nhất dương ở trung cung quẻ Khảm, cũng tượng trưng vị nguyên thủ của quốc gia (nếu ở hào Ngũ) hoặc là vị Tướng Quốc đại diện quyền tối cao (nếu là hào Nhị).

Bởi vậy, Khảm là lòng Trung thực, nên Thoán từ mới gọi nó là “hữu phu”.

Con người mà lòng được chí chân, chí thành thì cũng sẽ được hanh thông thư thái: “duy Tâm hanh, nãi dĩ cương trung”. “Cương trung” là ám chỉ sự chí chân, chí thành của hào Dương ở giữa 2 hào Âm quẻ Khảm.

Cứ như thế, cứ giữ một dạ chí thành, thì bất cứ gặp trường hợp nguy hiểm nào cũng chả nên sợ! lại còn “có công” là khác! (行有尚，往有功也。hành hữu thượng, vãng hữu công dã).

2.3. Đại Tượng

Thủy tiến chí, tập Khảm.

象曰:水洊至，習坎。

Quân tử dĩ thường đức hành, tập giáo sự.

君子以常德行，習教事。

Nước cứ chảy tới mãi, không bao giờ ngưng! Đó là tượng 2 quẻ Khảm chồng lên nhau, gọi là Tập Khảm.

Nước chảy không ngừng, khác nào Thiên Lý lưu hành bất tức, chỗ mà Đại Tượng quẻ Kiền bảo: “Thiên hành Kiện, quân tử dĩ tự cường, bất túc 天行健，君子以自彊，不足。”.

Người quân tử xem tượng này, mà lo việc tiến đức tu nghiệp luôn luôn không cho gián đoạn. Bất cứ một công cuộc nghiên cứu học hỏi, hay tu thân tạo nghiệp phải nhìn theo hào Dương quẻ Khảm mà tự cường bất tức… một ngày như một giờ, một tháng như một ngày, một năm như một tháng. Nếu mất sự liên tục thì công phu, tiến đức hay tu nghiệp đều bị ngưng trệ và ung thúi như dòng nước đọng. Chữ “tập” ở đây, chỉ sự cố gắng tăng gia gấp bội trong công phu tu tập… bí quyết của thành công bất cứ trong công việc nào!

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.4. Tiểu Tượng

2.4.1. Hào Sơ Lục

Sơ Lục: Tập Khảm, nhập vu Khảm, hãm, hung.

初六:習坎，入于坎，陷凶。

Tập Khảm nhập Khảm, thất đạo, hung dã.

象曰:習坎入坎，失道，凶也。

Hào Sơ Lục, bản chất Âm nhu, bất chánh (âm cư dương vị) lại cũng là hào dưới chót hết của “tập Khảm”, tượng một kẻ sa lầy (cát lún) (enlisement) càng cựa quậy để thoát ra, thì lại càng bị lún sâu xuống đáy! (Khảm hãm 坎陷 , là chỗ bị sa lầy vô cùng nguy hiểm!)

Nếu ỷ tài ỷ tận đi lạc lối sa vào vũng lầy, nên mới nói “thất đạo, hung”, đi lạc, và gặp hung tượng.

2.4.2. Hào Cửu Nhị

Cửu Nhị: Khảm, hữu hiểm, cầu tiểu đắc.

九二:坎，有險，求小得。

Tượng viết: Cầu tiểu đắc, vị xuất trung dã.

象曰:求小得，未出中也。

Cửu Nhị, đắc trung, nhưng bất chánh (vì “dương cư âm vị”). Tuy nhiên, được cái đức Trung và dương cương, Nhị có đủ tài để hộ thân, lẽ ra không lo gì có sự hiểm nguy, nhưng vì ở thời hiểm (thời Khảm), hoàn cảnh bị vây hãm giữa “trùng hiểm” của nội Khảm, nên khó mà tránh được hiểm họa.

Nước chảy từng giọt chưa thông, nhưng Nhị được đắc trung nên có thể làm được những việc nho nhỏ thôi (cầu tiểu đắc 求小得 ! bởi dù thế nào Nhị vẫn còn ở trong tình trạng bị bao vây trong vòng tay âm. Đó là một thứ ánh sáng bị bọc trong cái lồng đèn che kín (vị xuất trung 未出中).

Người ở trong tình trạng này không phải là người có một ánh sáng chói lọi được ra ngoài, mà là một tâm hồn bị nhân dục che lấp. Óc sáng suốt chỉ là một thứ “lý trí” bị ảnh hưởng vật chất bên ngoài che lấp, phải lần mò để tìm hiểu chứ không như khiếu hiểu biết của trực giác.

Nguồn nước rỉ ra từng giọt (hào Dương đây là dòng nước), và phải nhẫn nại kiên trì lâu ngày may ra mới tìm được con đường giải thoát. Có kẻ đã bảo rất đúng: Tài hoa chỉ là một sự biết nhẫn nại lâu ngày! Nghĩa “chí công mài sắt, chầy ngày nên kim!”

Đừng tưởng câu nói này tầm thường quá! Các bậc vĩ nhân từ xưa đến nay đều là những kẻ đã lâu ngày mài dũa tài năng mình!

2.4.3. Hào Lục Tam

Lục Tam: Lai chi khảm khảm, hiểm thả chẩm, nhập vu khảm hãm, vật dụng.

六三:來之坎坎，險且枕，入于坎陷，勿用。

Tượng viết: Lai chi khảm khảm, chung vô công dã.

象曰:來之坎坎，終無功也。

Lục Tam, bản chất âm nhu, lại bất trung bất chánh (âm cư dương vị) thì làm nên việc gì. Ở vào thời Khảm hiểm, mà ngó trước mặt thấy Khảm, nhìn lại sau cũng thấy Khảm, còn con đường nào mà đi?

Hào từ bảo: “Lai chi khảm khảm, hiểm thả chẩm (枕 là sau ót); nhập vu khảm hạm, vật dụng”, nghĩa là đâu đâu cũng gặp Khảm, trước mặt, sau lưng, “chớ dùng” (vật dụng 勿用) nghĩa là khuyên kẻ sống gặp phải thời Khảm, chớ có dùng anh Lục Tam này, vì làm gì thì làm, chung quy ảnh sẽ gặp hoàn toàn thất bại! (Chung, vô công 終無功).

2.4.4. Hào Lục Tứ

Lục Tứ: Tôn tửu quĩ, Nhị dụng phẩu, nạp ước tự dủ, chung vô cựu.

六四:樽酒簋，貳用缶，納約自牖，終無咎。

Tượng viết: “Tôn tửu quĩ nhị, cương nhu tế dã”

象曰:樽酒簋貳，剛柔際也 .

“Quĩ” là đồ ăn đựng trong giỏ tre; “phẩu” là cái ve bằng sành… Một bình rượu, một chén cơm, vài chậu sành đựng vài món ăn nhấm như dưa giá, củ kiệu…

Đó chỉ là những món đồ quá giản đơn dâng lên tặng đấng quân vương với dạ chí thành!

Lục Tứ ở thượng quái, tức là kẻ ở ngôi cao, cận với Quân vương (Cửu Ngũ); âm cư âm vị, nên đắc chánh, là một bậc đại thần bên cạnh đấng Chí tôn, nhưng vì là Âm nhu làm sao dám lãnh chức vụ to trong khi quốc gia đại sự? Rất may là nhờ Tứ là con người đắc chánh, Âm nhu nên cùng với Cửu Ngũ là dương cương, được cương nhu tương đắc, nên hào từ dạy cho một phương pháp: Ở đời lúc gặp hiểm nạn, mà mình là bậc đại thần, hãy lo kết với bậc Chí tôn bằng tấm lòng chí thành của mình, không nên làm những việc phù phiếm bên ngoài như nhiều lễ mễ, miễn là hết lòng cùng lo giúp đời, thì cũng không có gì hối lỗi (Tôn tửu quỉ, nhị dụng phẩu, nạp ước tự dũ, chung vô cựu”! Câu “cương nhu tế dã” là bảo 2 hào Ngũ (cương) và Tứ (là nhu), cùng giao tế nhau rất có lợi.

2.4.5. Hào Cửu Ngũ

Cửu Ngũ: Khảm bất doanh, chỉ ký binh, vô cựu.

九五:坎不盈，只既平，無咎。

Tượng viết: Khảm bất doanh, trung vị đại dã.

象曰:坎不盈，中未大也。

Quẻ Khảm, có nghĩa là gặp nguy hiểm, vì các hào Dương (quân tử) bị các hào Âm (tiểu nhơn) bao vây. Cho nên 2 hào Nhị và Ngũ (quân tử) cần lo làm sao thoát hiểm và chỉ nên mong mỏi được vậy là quí! Chứ những hào Sơ Lục và Thượng Lục, Lục Tam, Lục Tứ là kẻ đi đến bên vực thẳm (Sơ và Tam) như hào Tứ và Lục, bị đe dọa nặng… Như hào Thượng Lục rất nguy vì còn phải chịu đựng cả 3 năm tam tai… Như vậy, bậc Hiền tuy có họa bao vây mà không đến đỗi gì (bởi nhờ lòng sáng suốt và quảng đại), còn bọn tiểu nhơn mà lâm nạn (hiểm) thì khó thoát lắm!

Như vậy, câu “Đức năng thắng số” đâu phải là câu an ủi kẻ Hiền, mà là một Chân Lý.

Vực thẳm chưa được đầy, chỉ đến mức bờ nhưng chưa tràn ra.

Cửu Ngũ dù có tài cương trung, dù ở vị chí tôn, dù có dư sức cứu tế qua cơn hiểm nạn, nhưng vì Khảm chưa đầy tràn (còn bất doanh 不盈) nên chưa đến lúc được sự vinh quang quảng đại (trung vị đại dã 中未大也).

2.4.6. Hào Thượng Lục

Thượng Lục: Hệ dụng huy mặc, chí vu tùng cúc, tam tuế bất đắc, hung.

上六:係用徽纆，置于叢棘，三歲不得凶。

Tượng: Thất đạo, hung tam tuế dã.

象曰:失道，凶，三歲也。

Vốn là âm nhu, lại được đặt lên một địa vị quá cao! địa vị quá hung hiểm (hiểm nguy cực độ) như một người bị giam vào chốn lao tù trong một đống gai nhọn hai tay hai chơn đều bị còng trói!

Bị cột, bị trói bằng dây cọc, nhốt trong một khám cung mà trên bốn bức tường đều có cây nhọn chơm chởm. Bị giam ba năm mà không tìm ra được lối thoát! (thất đạo, hung, tam tuế dã 失道，凶，三歲也).

3. Quẻ Thuần Khảm là quẻ HUNG hay CÁT?

“Khảm” có nghĩa là “hố”, “lõm”, “trũng”, nghĩa bóng là uổng công vô ích, vì vậy nó có hình tượng “đáy sông mò trăng”. “Thuỷ để”: đáy sông, “lao nguyệt”: vớt trăng. “Thuỷ để lao nguyệt” là chuyện Mặt trăng chiếu xuống đáy sông, rất đẹp. Có người đi tới, nhìn xuống sông, tưởng là châu báu, liền nhảy xuống mò, nhưng chỉ uổng công phí sức. Kẻ gieo phải quẻ này có điềm “Uổng công phí sức”.

Như vậy Quẻ Thuần Khảm có điềm “Uổng công phí sức” là quẻ xấu trong kinh dịch. Quẻ Thuần Khảm chỉ thời vận khó khăn, nhiều gian nan trắc trở, công việc khó thành. Cần đề phòng tai nạn, bệnh tật, ốm đau nặng. Không phải thời kỳ để hoàn thành sự nghiệp lớn, chỉ nên kiên trì bồi dưỡng sức lực, lòng tin, chờ thời. Tài vận không có, kinh doanh thua lỗ, thất bại, dễ bị lừa. Xuất hành không lợi dễ xảy ra tai nạn. Thi cử khó khăn, khó đạt. Kiện tụng bị thua, nên hòa giải ngay từ đầu. Tình yêu và hôn nhân trắc trở, lắm kẻ rèm pha, khó thành, nhưng gặp được người cùng chí hướng thì dễ thành lương duyên gắn bó.

XEM THÊM:Quẻ Trạch Phong Đại Quá

4. Ứng dụng quẻ Thuần Khảm trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Thuần Khảm trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Nhiều khó khăn, không thể trở thành hiện thực.
Hôn nhân: Không phải cuộc hôn nhân xứng đôi. Khó khăn ở cả hai phía làm cho sự thành công trở nên cam go. Người nam có thể đang lập gia đình thêm lần nữa, và chưa một lòng với tình yêu của mình. Tuy nhiên, việc tái giá của người cao tuổi thì lại cát tường.
Tình yêu: Nhiều thử thách và đau khổ. Rất khó thành công.
Gia đạo: Nhiều khó khăn. Phải chịu đựng bằng thái độ kiên nhẫn. Có thể có chuyển biến tốt hơn. Cũng có khả năng gia đình sẽ ly tán vì bất hòa.
Con cái: Con cái sẽ khiến bạn lo âu. Làm lụng vất vả để nuôi dưỡng chúng sẽ mang lại hy vọng về sự thành công của chúng sau. Thai nghén: con trai, nhưng có thể bị sinh khó.
Vay vốn: Khó khăn sẽ làm cho sự thành công trở thành bất khả thi.
Kinh doanh: Không suôn sẻ, nhưng đừng hành động hấp tấp hay nông nổi. Hãy chờ cho đến lúc có cơ hội tốt đẹp hơn.
Thị trường chứng khoán: Giá giảm.
Tuổi thọ: Yếu đuối và bệnh tật, đoản thọ. Phải chú ý tự khép mình vào kỷ luật.
Bệnh tật: Rất nghiêm trọng; có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Đau tim, đau thận hoặc chứng viêm phúc mạc.
Chờ người: Phải sau một thời gian khá lâu thì người này mới đến.
Tìm người: Nguy hiểm trong lúc này. Đã bỏ đi vì bất hòa trong gia đình hay vì không thể được làm theo ý mình. Hãy tìm ở hướng bắc.
Vật bị mất: Đã bị đặt sai chỗ hoặc mất cắp. Sẽ không tìm hay thu hồi về được.
Du lịch: Không nên đi vì sẽ gặp rắc rối.
Kiện tụng và tranh chấp: Kéo dài, mất nhiều thời gian và không có lợi.
Việc làm: Vô hy vọng trong lúc này.
Thi cử: Điểm rất thấp.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Bất lợi. Hãy chờ đến lúc thích hợp hơn.
Thời tiết: Trời mua tầm tã nhiều ngày.
Thế vận: Mọi sự đều chưa như ý, tình hình có chiều hướng ngày xấu đi, đề phòng bệnh tật, trộm cướp.
Hy vọng: không như ý.
Tài lộc: không có, đề phòng hao tổn.
Sự nghiệp: chưa gặp thời, không nên miễn cưỡng.
Nhậm chức: không như ý.
Nghề nghiệp: không nên chuyển nghề.
Tình yêu: chưa chân thành với nhau.
Hôn nhân: có thể thành lương duyên.
Đợi người: họ chưa đến.
Đi xa: không lợi gì, nên bỏ ý định.
Pháp lý: nên hòa giải, cương cứng chỉ thua.
Sự việc: cần dứt điểm cho dù tốn kém.
Bệnh tật: bệnh nghiêm trọng.
Thi cử: không đạt.
Mất của: không thấy.
Người ra đi: sẽ nguy đến tính mạng.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Thuần Khảm chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 28 - Trạch Phong Đại Quá – Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Mon, 19 Dec 2022 09:22:25 +0700

Quẻ Trạch Phong Đại Quá là quẻ số 28 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Trạch Phong Đại Quá là gì?

Quẻ Trạch Phong Đại Quá là quẻ tốt hay xấu trong Kinh Dịch

Quẻ Trạch Phong Đại Quá, đồ hình:||||: còn gọi là quẻ Đại Quá (大過 da4 guo4), là quẻ thứ 28 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Họa dã. Cả quá. Cả quá ắt tai họa, quá mực thường, quá nhiều, giàu cương nghị ở trong. Nộn thảo kinh sương chi tượng: tượng cỏ non bị sương tuyết.

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Trạch Phong Đại Quá

2.1. Thoán Từ

Đại Quá, đống nạo, lợi hữu du vãng, hanh.

彖曰:大過，棟橈，利有攸往，亨。

Tượng viết: Đại Quá, Đại giả Quá dã.

象曰:大過，大者過也。

Đống nạo, bổn mạt nhược dã.

棟橈，本末弱也。

Cương quá nhi trung, tốn nhi duyệt hành,

剛過而中，巽而說行。

Lợi hữu du vãng, nãi hanh.

利有攸往，乃亨。

Đại quá chi thời, đại hĩ tai!

大過之時，大矣哉。

Quẻ Đại Quá, gồm 4 hào dương ở giữa, hai hào âm hai đầu, tượng một cây đà (đống nạo 棟橈), phía giữa thì dầy cứng (trung cương 中剛); còn phía đầu và phía gốc (tức là 2 đầu cây đà) lại quá mong manh (bổn mạt, nhược 本末弱).

Đống 棟 , là cây đà; Nạo 橈 , là èo uột, cong quẹo; “đống nạo” là cây đà cong quẹo, không được ngay thẳng, hai đầu rất mỏng.

Câu trên đây, có hai nghĩa:

Lấy riêng nghĩa 2 chữ “trung cương” 中剛 là để ám chỉ thời của người quân tử; bởi Âm nhược Dương cường, nên “lợi hữu du vãng” 利有攸往 .
Nhưng “trung cường” mà “bổn, mạt, nhược”, gốc và ngọn yếu, e không sao gánh nổi hay đỡ nổi nóc nhà (tức là đảm đương nổi đại sự!).

Giải rộng hơn Lời Thoán, thì hai hào chánh trung của Nội Tốn, Ngoại Đoài đều là dương cương mà là dương cương cực thịnh (bởi 2 hào đều được đắc Trung cả), gọi là “Cương quá nhi trung 剛過而中”. Tức là 2 hào Nhị và Ngũ “Cương quá nhi trung” nghĩa là có Trung mà lại mất Trung, hay nói cách khác “có tài” mà “thiếu đức”!

Theo thể quái: Hạ Tốn (là thuận); thượng Đoài là duyệt (vui vẻ), cả 2 nhị ngũ mà cùng vui vẻ hòa thuận mà làm việc đại sự thì sao không thành công? Nên mới nói “lợi hữu du vãng, nãi hanh”, thời đại quá mà thành công thật là đại kỳ sự vậy! (đại hỉ tai!).

Nhưng chỉ đại tài thôi, nếu còn thiếu đức, thì coi chừng “bổn mạt nhược dã 本末弱也”, sự thành công đâu có lâu dài!

Lịch sử cả Đông lẫn Tây, đều đã chứng minh rõ ràng luật “Đống nạo” này của Kinh Dịch. Ta thử tỉ dụ ở Âu và Á: về trường hợp đại cách mạng nước Pháp (1789) với Nã Phá Luân Đệ nhất (Napoléon 1er), Đại đế Alexandre (Alexandre le Grand) và Tần Thủy Hoàng đế… nay là Hitler.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.2. Đại Tượng

Trạch diệt Mộc: Đại quá.

澤滅木，大過。

Quân tử dĩ độc lập bất cụ: độn thế vô muộn.

君子以獨立不懼，遯世無悶。

Nước hồ (đầm) ngập đến ngọn cây, là Đại Quá. Người quân tử theo đó mà đứng một mình không biết sợ, lánh đời cũng không buồn như cội cây, không lay động.

Đó là thái độ điềm đạm của bậc Thánh nhơn trước mọi biến cố nguy hiểm đến bực nào![1] Đó là “độc lập tinh thần” hay “tinh thần nội thủ” thì sẽ không có tai họa gì đến với mình được cả! Mà dù tai họa có đến, có sao đâu, vì Sống hay Chết, đối với bậc Thánh nhơn điềm đạm thì có nghĩa lý gì phải hoảng hốt!

Dám đứng một mình, không chạy hoảng theo ai cả; dù có ai không hiểu mình, mà phải sống “cô độc” hay “cô đơn” cũng chẳng có gì phải buồn!

Hoàn cảnh bị ngập lụt, là muốn nói về bất cứ hoàn cảnh nguy hiểm nào, hãy như cội cây đứng vững gốc, chờ nước rút!

Trên đây, là “tượng” nói bóng để gợi ý, chứ không phải bảo người ta phải như cội cây không lay động! “Cội cây không lay động” là đừng hốt hoảng, vội vàng… bình tĩnh xem thời cuộc để đối phó. Phải hiểu như vậy, thì mới có thể đọc Dịch và hiểu Dịch, vì Dịch là bất đắc dĩ phải dùng đến văn từ, nên phải biết đừng “mắc” trong danh từ, là vì nói về đạo Biến như Kinh Dịch, lẽ ra phải nói như Lão Tử: “Tri giả bất ngôn!” còn đọc Kinh, phải đọc “Kinh vô tự”! Bởi vậy Thiền chủ trương: “Bất lập văn tự” rất đúng!

2.3. Tiểu Tượng

2.3.1. Hào Sơ Lục

Sơ Lục: Tạ dụng, bạch mao, vô cựu.

初六:藉用白茅，無咎。

Tượng viết: Tạ dụng bạch mao, nhu tại hạ dã.

象曰:藉用白茅，柔在下也。

Sáu hào trong quẻ, đại diện cho những người ở vào sáu thời của Đại Quá.

Đành rằng, ở thời Đại Quá có nhiều biến cố lớn xảy ra, ai là người thấy quốc gia hữu sự mà chẳng muốn ra gánh vác không nhiều cũng ít với thiên hạ? Nhưng, sơ lục đây là âm nhu, bất chánh (âm cư dương vị), còn xử sự thì ở cấp nhỏ bé nhất và vô vị, nếu miễn cưỡng mà lãnh một công việc lớn nào, làm sao mà không hư hỏng được!

Dịch Hệ từ hạ có nói: “Đức bạc nhi vị tôn, trí tiểu nhi mưu đại, lực tiểu nhi nhiệm trọng, tiễn bất cập hỉ!” (Đức mỏng mà ngôi cao, trí nhỏ mà lo làm việc lớn, sức nhỏ mà gánh vác việc nặng, ít khi thành công vậy, nếu không nói là bị tai họa!)

Thánh nhân răn Sơ rằng: nếu Sơ mà muốn làm việc lớn, hãy cẩn thận, dè dặt… như khi mình muốn để một vật nặng gì trên mặt đất, trước hết nên trải lên mặt đất một lớp cỏ tranh trắng (bạch mao) để cho món đồ đừng động mạnh trên đất mà bị nứt mẻ (Tạ, là lót). Được vậy thì không có gì hối lỗi.

Bất cứ việc gì, lớn nhỏ gì cũng vậy, hãy cẩn thận và làm một cách nhẹ nhàng êm dịu! (nhu tại hạ dã 柔在下也).

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.3.2. Hào Cửu Nhị

Cửu Nhị: Khô dương sinh đề, lão phu đắc kỳ nữ thê, vô bất lợi.

九二:枯楊生梯，老夫得其女妻，無不利。

Cửu Nhị, dương cương đắc trung đắc chánh, nên có cái tài xử dụng nhu thuật bởi dương mà nằm trên nhu.

Ở thời đại quá, nếu cương trên cương sẽ thành quá cương, mà quá cương thì phải gãy (thái cương tắc chiết). Duy có hào Nhị là cương cận Sơ âm nên được âm dương tương hợp, cương nhu tương tế, lại cư âm vị nên khỏi cái nạn quá cương, khác nào cành dương tuy đã khô lại sinh rễ mới! 枯楊生梯.

Rễ mới nở thêm ở dưới, thì cành lá cũng được thịnh vượng bên trên.

Lại còn một tượng nữa: Cửu Nhị là cương hào, được kết hợp với Sơ nhu có khác nào người trai đã lớn mà cưới được một cô vợ rất trẻ.

Phàm Cô dương thì không làm sao sinh được, nay là lão phu mà đắc “nữ thê”, thời chắc chắn cơ có sinh dục… Có đủ 2 điều ấy, thì mới thật là đâm được rễ mới mà ngành lá xanh tươi, âm dương sinh dục, không có gì bất lợi cả (vô bất lợi 無不利).

2.3.3. Hào Cửu Tam

Cửu Tam: Đống nạo, hung.

九三:棟橈。凶。

Tượng viết: Đống nạo chi hung bất khả dĩ hữu phụ dã.

象曰:棟橈之凶，不可以有輔也。

Theo lệ, thì ở thời Đại Quá, phải là người “đắc trung” mới có thể đảm đương đại sự, vì có cả cương nhu.

Tam, là dương cương lại cư dương vị, là quá cương, không sao làm nổi công việc đại quá được!

Tất nhiên phải hỏng, vì “thái cương tắc chiết”, có khác nào trường hợp “đống nạo”, thứ cây đà mà cong cong hai đầu! làm sao đỡ nổi nóc nhà… Nên mới nói: “đống nạo, hung”.

Nếu có kẻ giúp… may ra!

Nhưng Hào Tam này quá cương, là người tự cao tự đại, có coi ai ra gì đâu mà nói đến việc giúp đỡ, nên mới nói: “bất khả dĩ hữu phụ”.

2.3.4. Hào Cửu Tứ

Cửu Tứ: Đống long, kiết, hữu tha, lẫn.

九四:棟隆，吉，有它，吝。

Tượng viết: Đống long chi kiết, bất nạo hồ hạ dã.

象曰:棟隆之吉，不橈乎下也。

Long 隆 , là lớn và vững vàng, tức là cây cột cao.

Cửu Tứ là dương cương mà ở vị âm, nên tuy cương mà không quá cương; nhu mà không quá nhu. Có thế thì ở thời Đại Quá mới có thể đỡ nổi gánh nặng, như cây cột lớn (đống long) đỡ nổi mái nhà!

Cửu Tứ tuy cương nhưng ở vị âm, nên nhu hoàn toàn, lại còn hạ ứng với Sơ nhu nữa, thành ra quá nhu, nếu lại đi hạ ứng với Sơ. Thánh nhơn mới căn dặn Tứ: “Chớ bận bịu với Sơ”! Trong thời “đại quá” mà đi chơi thân với tiểu nhơn, thì việc phải hỏng!

Chỗ “Kiết” của Cửu Tứ, là phải giữ dương tánh của mình, không nao lòng mà đi xuống với hào Sơ (bất nạo hồ hạ dã) để phải biến thành “đống nạo” (cây cột cong) không sao giữ vững được công việc đại quá của mình.

2.3.5. Hào Cửu Ngũ

Cửu Ngũ: Khô dương sinh hoa, lão phụ đắc kỳ sĩ phu: vô cựu, vô dự.

九五:枯楊生華老婦得其士夫，無咎，無譽。

Tượng viết: Khô dương sinh hoa, hà khả cửu dã.

Lão phụ sĩ phu, diệc khả xú dã.

象曰:枯楊生華，何可久也，老婦士夫，亦可丑也。

Cửu Ngũ là tượng cây dương khô rồi, mà còn sinh hoa, bà lão lấy chồng, tuy không lỗi lầm, nhưng cũng không danh dự gì (vô cựu, vô dự 無咎，無譽 !)

Hào Cửu Ngũ, là vị chí tôn đắc trung đắc chánh, lẽ ra phải làm được việc lớn, trong thời đại quá! nhưng bởi ở thời Đại Quá mà lại là dương cư dương vị thành ra quá cương, mà quá cương không nên, sợ bị gãy đổ (thái cương tắc chiết). Hào Thượng Lục bên trên cũng không giúp gì cho Ngũ là bởi nó là nhu, lại là cực nhu vì ở chót vót quẻ Đại Quá.

Hào Cửu Ngũ, tượng như một cây dương đã khô héo rồi, lại còn cố sinh ra một búp hoa… ngày tàn đã sắp đến, chỉ tổ làm hao thêm sinh lực, nghĩa là mau chết (khô dương sinh hoa, hà khả cửu dã).

Lại cũng có khác nào một bà lão lại còn đi lấy chồng, làm gì còn sinh đẻ nữa mà mong? (lão phụ sĩ phu) không xấu hổ sao? (diệc khả xú dã).

2.3.6. Hào Thượng Lục

Thượng Lục: Quá thiệp, diệt đính, hung.

上六:過涉，滅頂，凶。

Tượng viết: Quá thiệp chi hung, bất khả cựu dã.

象曰:過涉之凶，不可咎也。

Thượng Lục, bản chất âm nhu, lại bất trung bất chánh, quả là một hạng bất tài, nhưng vì ở thời Đại Quá nên cũng bắt chước thiên hạ chung quanh lo việc đại sự. Mới liều lĩnh lội qua sông lớn và sâu, đến ngập cả đầu (quá thiệp diệt đính 過涉滅頂) thật là hung.

Khi biết mình bất tài mà dám liều lĩnh làm việc đại sự, nên phải bị chết chìm, nghĩ cũng đáng thương! Thì có khác nào như hào Sơ Lục: “Đức bạc nhi vị tôn, trí tiểu nhi mưu đại, lực tiểu nhi nhiệm trọng tiển bất cập hĩ!”

3. Quẻ Trạch Phong Đại Quá là quẻ HUNG hay CÁT?

“Đại quá” có nghĩa là “vượt mức quá nhiều”. Quá mức, quá nhiều là tai hoạ, vì thế nó có hình tượng của “nằm ngủ ban đêm mơ thấy tiền bạc”. “Dạ mộng”: đêm mơ, “Kim tiền”: vàng, tiền. “Dạ mộng kim tiền” là chuyện một kẻ luôn nghĩ đến tiền nhưng không kiếm được, đêm nằm mơ thấy tiền vàng rất nhiều, lấy được rất dễ, tỉnh dậy vẫn tay trắng. Kẻ gieo phải quẻ này có điềm “Không vẫn hoàn không”.

Như vậy Quẻ Trạch Phong Đại Quá có điềm “Không vẫn hoàn không”, là quẻ xấu trong kinh dịch. Quẻ Đại Quá chỉ thời vận khó khăn, nhiều tầng lớp trung gian cản trở, mọi việc khó thành. Trong xã hội nhiều việc trọng đại rơi vào tay những kẻ bất tài, tài nhỏ chí to, kế hoạch không sát thực tế nên gây đổ vỡ, như chiếc cột chống nhà không vững. Tài vận kém, kinh doanh kém phát đạt. Thi cử gặp khó khăn. Xuất hành bất lợi. Bệnh tật tưởng nhẹ hoá nặng. Tình duyên trắc trở, lắm kẻ trung gian rèm pha. Hôn nhân không thuận, khó có kết quả.

XEM THÊM:Quẻ 27 – Sơn Lôi Di

4. Ứng dụng của quẻ Trạch Phong Đại Quá trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Trạch Phong Đại Quá trong đời sống là gì?

Ước muốn: Hy vọng đặt ra quá cao. Sẽ không thực hiện được.
Hôn nhân: Hôn nhân không xứng đôi. Cho dù hôn nhân có diễn ra, sẽ chẳng có tình cảm giữa vợ chồng, hoặc cả hai sẽ xa lạ nhau trong cuộc sông và tan vỡ.
Tình yêu: Đã trở nên thân mật. Không thể chia tay nhau, mặc dù bên kia không phù hợp với bạn.
Gia đạo: Gia sản suy vi, khó khăn và gian khổ. Phải canh tân việc nhà và giảm bớt chi tiêu trước khi có thể thay đổi được cơ đồ.
Con cái: Đông con. Việc nuôi dưỡng sê khó khăn. Có sự thiếu hiểu biết và tha thứ giữa cha mẹ và con cái. Phải kiên trì trong việc dạy bảo và dẫn dắt chúng. Có như vậy, hạnh phúc và may mắn sẽ thuộc về bạn. Thai nghén: con trai.
Vay vốn: Ngỡ thành công, nhưng tất cả chỉ là sự nói suông. Việc thực hiện sẽ hết sức khó khăn.
Kinh doanh: Giá cao nhưng tình hình bất ổn. Hãy bán nhanh và bạn có thể thu được lợi nhuận.
Thị trường chứng khoán: Giá cao. Sẽ giảm giá thảm hại trong vòng vài ngày.
Tuổi thọ: Khỏe mạnh tự nhiên, nhưng có khả năng bạn sẽ lạm dụng bản thân mình quá đáng bởi làm việc quá sức, gây ra bệnh tật và thậm chí còn chết sớm. Hãy tránh làm việc quá sức và quá vất vả, và bạn sẽ bảo vệ được mình; thậm chí có thể sống thọ.
Bệnh tật: Nghiêm trọng nhưng không phải không còn hy vọng. Những vùng bị bệnh: cột xương sống và phổi.
Chờ người: Sẽ không đến.
Tìm người: Ở xa. Sẽ không dễ gì tìm được những chỗ thường lui tới của người này. Hãy tìm ở hướng tây hoặc hướng đông nam.
Vật bị mất: Không dễ gì tìm thấy.
Du lịch: Có thể gặp trở ngại và nguy hiểm. Tốt nhất hãy từ bỏ.
Kiện tụng và tranh chấp: Có thể bị thất bại. Tốt nhất hãy tìm cách hòa giải.
Việc làm: Khó khăn.
Thi cử: Những câu hỏi khó sẽ khiến bạn lo âu.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Khó khăn ban đầu nhưng sau một thời gian mọi việc sẽ ổn.
Thời tiết: Nhiều mây lúc bình minh và hoàng hôn, quang đãng ở giữa ngày.
Hy vọng: không như ý.
Tài lộc: có nhưng ít.
Sự nghiệp: không thành công vì sai về phương hướng. Xem nhậm chức: không toại ý.
Nghề nghiệp: chuyển nghề có kết quả tốt.
Tình yêu: không thành Xem hôn nhân: khó thành.
Đợi người: họ không đến.
Đi xa: chuyến đi bất lợi.
Pháp lý: sự dây dưa kéo dài.
Sự việc: không thể giải quyết vì đôi bên không nhượng bộ nhau.
Bệnh tật: bệnh nặng lên.
Thi cử: kết quả không như dự kiến.
Xem mất của: khó tìm, nếu thấy không còn nguyên vẹn. Xem người ra đi: họ bỏ đi vì giận dữ, khó trở về.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Trạch Phong Đại Quá chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 27 - Sơn Lôi Di - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Mon, 19 Dec 2022 07:42:14 +0700

Quẻ Sơn Lôi Di là quẻ số 27 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Sơn Lôi Di là quẻ gì?

Quẻ Sơn Lôi Di là quẻ Hung hay Cát trong Kinh Dịch?

Quẻ Sơn Lôi Di, đồ hình |::::| còn gọi là quẻ Di (頤 yi2), là quẻ thứ 27 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Quẻ thuộc hành Mộc (cấn), thế 4 ứng 1, là quẻ du hồn

Giải nghĩa: Vị thủy phong hiền. Bĩ cực thái lai, đi cầu người tài giúp, nuôi dưỡng giúp đỡ để có lực thành công, miêng đang được ăn, bụng đang mang thai. Dưỡng dã. Dung dưỡng. Chăm lo, tu bổ, thêm, ăn uống, bổ dưỡng, bồi dưỡng, ví như trời nuôi muôn vật, thánh nhân nuôi người. Phi long nhập uyên chi tượng: rồng vào vực nghỉ ngơi.

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Lôi Di

2.1. Thoán Từ

1. Trinh kiết. Quan di, tự cầu khẩu thực.

1.貞吉。觀頤，自求口實。

2.2. Thoán Truyện

2/ Di, trinh kiết, dưỡng chánh, tắc kiết dã.

Quan Di, quan kỳ sở dưỡng dã; tự cầu khẩu thực; quan kỳ tự dưỡng dã.

Thiên Địa dưỡng vạn vật dã.

Thánh Nhân dưỡng hiền, dĩ cập vạn dân.

Di chi thời, đại hĩ tai!

2.頤。貞。吉。養正則吉也。

觀頤，觀其所，養也，自求口實，觀其自養也。

天地養萬物。

聖人養賢，以及萬民。

頤之時，大矣哉。

Trời Đất, nhờ ở đức Nguyên của Kiền mà sinh ra vạn vật (Thiên địa dưỡng vạn vật), bậc Thánh nhơn cũng do nhìn theo đó mà lo nuôi dưỡng những bậc hiền tài, hầu về sau này các bậc hiền tài đó thay mặt Thánh nhơn mà chăm lo săn sóc thiên hạ. Các bậc hiền tài được Thánh nhơn truyền Đạo, sẽ lo giáo dục và nuôi dưỡng tinh thần thiên hạ bằng các tác phẩm của họ lưu lại cho đời từ lâu trên khắp thế giới (thánh nhơn dưỡng hiền dĩ cập vạn dân 聖人養賢，以及萬民。)

Những quyển sách tối cổ như Dịch Kinh và các quyển sách khác do Dịch tạo ra… đã được phổ cập đến “vạn dân” công đức thật là vô lượng! “Dưỡng hiền” là nuôi dưỡng tinh thần để chúng nhơn có thể thành được bậc hiền, là một công việc to lớn làm sao!

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.3. Đại Tượng

Sơn hạ hữu Lôi, Di.

Quân tử dĩ thận ngôn ngữ, tiết ẩm thực.

山下有雷，頤。

君子以慎言語，節飲食。

Dưới núi, có sấm, là quẻ Di. Quân tử theo đó, mà cẩn thận lời nói và biết tiết chế sự ăn uống!

Đó là muốn nói, hãy lấy cái Tịnh (núi) mà nuôi dưỡng cái Động (lời nói phát xuất ra ngoài) đó là tượng quẻ Cấn trên quẻ Lôi, lấy cái Tâm Hư (tịnh cực) mà đối phó với các cuộc biến động như sấm sét bên ngoài, tức là “dĩ bất biến (Cấn) ứng vạn biến (Chấn)”, “dĩ hư vô chi tâm nhi ứng vạn biến chi sự 以虛無之心而應萬變之事”. Nhà Phật cũng bảo: dĩ “Tĩnh tọa nhi ứng vạn biến như lôi” có lẽ cũng thể theo quẻ Sơn Lôi Di này!

Đây, là cái Tánh Điềm Đạm Hư Vô của bậc Thánh nhơn trước mọi động biến của cuộc đời! một đức lớn nhất của bậc Thánh nhơn đắc Đạo. Cái động bên ngoài, dễ tri hơn cái động bên trong, là cái động của lòng tham danh của mình.

2.4. Tiểu Tượng

2.4.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Xá nhĩ linh quy; quan ngã đóa Di Hung[1]

初九:舍爾靈龜，觀我朵頤凶。

Tượng viết: Quan ngã đóa Di, diệc bất túc quí dã.

象曰:觀我朵頤，亦不足貴也。

Hào Sơ Cửu, là hào dương cương đắc chánh (dương cư dương vị), lẽ ra phải có đủ sức thông minh để lo công việc tự dưỡng như con linh quy kia biết tự nuốt khí mà sống; ai dè Sơ Cửu này lại đâm ra mê muội nhìn lên trên hào chính ứng của mình là hào Lục Tứ tỏ ý thèm muốn như người thèm ăn đến nhểu dãi (đóa là thèm, nhìn kẻ khác ăn mà nhểu dãi).

2.4.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Điên di, phất kinh, vu khưu Di, Chinh hung.

六二:顛頤，拂經，于丘頤，征凶。

Lục Nhị: Chinh hung, hành thất loại dã.

六二，征凶，行失類也。

Lục Nhị, là hào âm nhu, không tài “tự dưỡng”, nên phải nhờ đến hai hào Dương là hào Sơ Cửu và Thượng Cửu lo cho.

Nhị cầu Sơ, đó là trên đi cầu dưới, rất sái lẽ thường rồi! Lẽ thường thì cha mẹ nuôi con, chớ có bao giờ con phải nuôi cha mẹ. Mẹ cho con bú, mấy đời mà mẹ lại đi bú con? Cho nên mới nói: “Điên Di phật kinh” 顛頤拂經 nghĩa có lẽ nào lại có sự đảo điên ngang trái sái với lẽ thường?[1] (Theo Đạo Trời, thì việc cha mẹ nuôi con, là lẽ thường, là bổn phận bắt buộc; còn con mà nuôi cha mẹ, là vì tình nghĩa, không còn phải là bổn phận). Theo Nho đạo, thì Ân phải đền; nghĩa phải trả; nhưng đối với Đạo của Trời, không còn phải vậy…, bởi bất cứ một cái Ân nào, khi ban Ân, là cho ra, chứ không đòi hỏi phải trả.

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.4.3. Hào Lục Tam

Lục Tam: Phật di, trinh hung.

Thập niên vật dụng, vô du lợi.

六三:拂頤，貞凶，十年勿用，無攸利。

Tượng: Thập niên vật dụng, đạo đại bội dã.

象曰:十年勿用，道大悖也。

Hào Lục Tam, là chất Âm nhu, bất trung bất chánh, lại ở cuối quẻ Nội Chấn, tức là cực động.

Đã là Âm nhu bất trung bất chánh, lại háo động (vì ở nội Chấn là động cực) nên Tam không chịu an phận, thấy đâu có ăn, thì nhào càn vô để mà “ăn có”, rất xấu xa, trái với chánh đạo của Di, nên hào từ mới xấu như thế (phật di, trinh hung).

Kết quả chẳng những “hung”, mà còn bị thêm “đại bội”, nghĩa là hết sức trái ngược!

(Số 10 (thập) đây, không có nghĩa là 10 năm, chỉ là con số cuối cùng của một chu kỳ là 10 năm. Đó là muốn nói “suốt đời” bị toàn là hung sự).

2.4.4. Hào Lục Tứ

Lục Tứ: Điên di, kiết.

Hổ thị đam đam, kỳ dục trục trục, vô cựu.

六四:顛頤，吉，虎視眈眈，其欲逐逐無咎。

Tượng: Điên di chi kiết, thượng thi quang dã.

象曰:顛頤之吉，上施光也。

Hào Lục Tứ, khác xa hào Lục Nhị, mặc dù Lục Nhị có chữ “điên di”, mà Lục Tứ cũng có “điên di”. Tại sao? Bởi Nhị thuộc về phần khẩu phúc, Nhị cầu Sơ, là thuộc về phần vật chất, còn Tứ cầu Sơ là cầu dưỡng nuôi cho phần đạo đức tinh thần.

Lục Tứ, tuy bản chất Âm Nhu, nhưng chỗ xử sự thì đắc chánh, là người tốt lại còn được tín nhiệm của hào Lục Ngũ.

Tứ ứng với Sơ, là tự hạ cầu dưỡng ở Sơ. Sơ giúp cho Tứ thành công nên kết quả được tốt (kiết). Tứ, ở địa vị đại thần cận quân vương (gần như là bậc quân vương) mà đi cầu kẻ dưới là Sơ… Nhưng lại e rằng lòng Tứ lo nghĩ quẩn quơ mà thay đổi ý thì uổng, vì Sơ có thực tài (nhất dương ở quẻ Chấn), tượng một con linh quy nên hào từ khuyên Tứ chớ mòn lòng, phải hết sức chí tâm như “hổ rình mồi”…

Câu chuyện Tứ đi cầu Sơ, điển hình là vua Thành Thang đi cầu Y Doãn!

2.4.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: Phật kinh, cư trinh, kiết; bất khả thiệp đại xuyên.

六五:拂經，居貞，吉，不可涉大川。

Tượng viết: Cư trinh chi kiết, thuận dĩ tùng thượng dã.

象曰:居貞之吉，順以從上也。

Theo lẽ thường, thì ở thời Di, Lục Ngũ phải lo nuôi dưỡng thiên hạ, nhưng vì mình là âm nhu cho nên tài không đủ để nuôi được thiên hạ, phải dựa vào hào Thượng Cửu. Dương cương, nhờ người ấy nuôi mình để có thể giúp thiên hạ.

Hào Thượng Cửu là ngôi vị của bậc Sư phó (Thầy của Vua).

Là hào Âm nhu, nhưng vì ở hào Chí tôn nên phải có phận sự nuôi dưỡng nhân dân, vậy mà lại nhờ kẻ khác, phải chăng là trái với lẽ thường (phật kinh). Nhờ biết tôn đức cầu hiền, vẫn còn là đạo lý đương nhiên (cư trinh) và phải hết lòng tin tưởng mới được!

Ở vào buổi gian nguy, chớ tự mình đi vào nơi hiểm nguy (bất lợi thiệp đại xuyên).

Lời Tượng bảo thêm: “Cư trinh kiết, thuận dĩ tùng thượng dã” muốn được việc, thì hãy biết nhất nhất thuận tùng hào Thượng Cửu.

2.3.6. Hào Thượng Cửu

Thượng Cửu: Do Di, lệ, kiết, lợi thiệp đại xuyên.

上九:由頤，厲，吉，利涉大川。

Tượng viết: Do Di lệ kiết, đại hữu khánh dã.

象曰:由頤厲吉，大有慶也。

Thượng Cửu ở trên chót vót quẻ Di, chính là bậc Thầy của vị Nguyên thủ, mà vị nguyên thủ phải một lòng tôn trọng: đó là Thượng Cửu đem cả Tài Đức mình, và cả thân mạng mình mà nuôi dưỡng cả thiên hạ về 2 mặt kinh tế và văn hóa.

Là một Thánh Nhân thời Di, trách nhiệm vô cùng to lớn, đâu có thể ngồi khỏe ăn ngon mà làm xong được đâu.

Bởi vậy, có lời răn: “Lệ 厲”, nghĩa là phải biết “lo lắng sợ hãi” từng giờ, phải thật ý thức sứ mạng quá trọng đại của mình. Chẳng những Lục Ngũ được nhờ, mà cả thiên hạ đều được được nhờ, thì phúc khánh to lớn biết chừng nào mà kể!

3. Quẻ Sơn Lôi Di là quẻ HUNG hay CÁT?

“Di” có nghĩa là “nuôi dưỡng”, ăn uống là tự nuôi, vì vậy nó có hình tượng “đến thăm người hiền ở sông Vị”. “Vị thuỷ” là sông Vị, “Phỏng hiền” là thăm người hiền đức. “Vị thủy phỏng hiền” là chuyện Khương Thái Công thuở hàn vi thường ngồi câu cá bên bờ sông Vị. Chu Văn Vương nghe tin, đích thân đến thăm, mời ra giúp nước. Thái Công lên xe về triều, được phong làm quốc phụ. Người gieo được quẻ này có điềm “Bĩ cực thái lai”.

Quẻ Di chỉ vận thế bề ngoài tốt, nhưng thực chất khó khăn, như hình quẻ: số đông bị kẹt giữa hai thế lực cứng rắn. Cơ hội không thuận lợi, sự nghiệp khó thành. Tài vận không đến, kinh doanh khó khăn. Ai biết điều tiết hành động còn có cơ may thành công. Thi cử khó đạt, tìm việc khó khăn. Xuất hành bất lợi tình yêu và hôn nhân long đong, gặp nhiều trở ngại.

XEM THÊM:Quẻ 26 – Sơn Thiên Đại Súc

4. Ứng dụng của quẻ Sơn Lôi Di trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Sơn Lôi Di trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Trở thành hiện thực sau những khó khăn ban đầu.
Hôn nhân: Phải tìm hiểu kỹ sức khỏe của bên kia trước khi quyết định có nên tiến tới hay không. Thành công tùy thuộc thiện ý của hai bên.
Tình yêu: Đã đạt đến giai đoạn hẹn hò và tìm hiểu lẫn nhau. Cảm xúc và cảm nghĩ có thể che mờ phán đoán. Có thể bạn đang đặt ra những yêu cầu quá cao. Hãy điềm tĩnh và có sự đánh giá mới, nhạy bén.
Gia đạo: Thời sa sút. Danh dự và tiếng tăm bị mất, phá sản – giai đoạn cay đắng. Phải điềm tĩnh đánh giá cảnh ngộ và lời nói, hành vi cũng như kế hoạch của mình để làm thay đổi vận mệnh của gia đình.
Con cái: Sự nuông chiều đã làm hại chúng. Phải xem xét lại hành động lẫn lời nói của mình, và sửa đổi phương pháp giáo dục cũng như việc huấn luyện con cái. Thai nghén: con gái.
Vay vốn: Thành công sau những khó khăn ban đầu.
Kinh doanh: Hãy nghiên cứu kỹ các cơ hội kinh doanh, và hãy hết sức thành tín trong việc làm. Đừng xảo quyệt hay tham lam. Lúc đó lợi nhuận sẽ đến.
Thị trường chứng khoán: Giá thấp, sau đó sẽ tăng.
Tuổi thọ: Ăn uống quá độ sẽ làm hại sức khỏe và gây ra đoản thọ. Hãy sống thật điều độ mỗi ngày và biết chăm sóc thân thể.
Bệnh tật: Nguy hiểm. Khi điều trị bệnh phải có sự chăm sóc đặc biệt. Những cơ quan bị bệnh – dạ dày và ruột, răng, cổ họng.
Chờ người: Sẽ không đến.
Tìm người: Không ở xa, đang trốn tránh hay cư ngụ ở đâu đó gần nhà.
Vật bị mất: Bị đặt sai chỗ trong nhà. ở bên dưới vật gì đó. Hãy tìm từ hướng đông sang hướng đông bắc.
Du lịch: Lúc đầu không suôn sẽ, nhưng rất mỹ mãn về sau.
Kiện tụng và tranh chấp: Bất lợi; tốt nhất hãy tìm cách hòa giải.
Việc làm: Nỗ lực chuyên cần thì sẽ thành công.
Thi cử: Điểm cao.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Không phải lúc thích hợp. Hãy chờ đến lúc thích hợp hơn.
Thời tiết: Nhiều mây.
Thế vận: ngược với cái gì mình mong muốn, tưởng là tốt đẹp nhưng ngược lại.
Hy vọng: có nhưng không như ý.
Tài lộc: chưa thấy.
Sự nghiệp: giữa chừng có nhiều trở ngại. Nếu hợp tác với nhiều người mới thành công.
Nhậm chức: chưa được như ý.
Nghề nghiệp: nên chờ thời cơ Xem tình yêu: đôi bên chưa tiến tới.
Hôn nhân: khó thành.
Đợi người: họ chưa đến.
Đi xa: không nên đi chuyến này.
Pháp lý: nên hòa giải.
Sự việc: chưa xong.
Bệnh tật: bệnh không nặng.
Thi cử: không đạt.
Mất của: do nhầm lẫn, để quên
Người ra đi: chưa rõ mục đích chuyến đi.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Lôi Di chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 26 - Sơn Thiên Đại Súc - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Fri, 16 Dec 2022 03:57:15 +0700

Quẻ Sơn Thiên Đại Súc là quẻ số 26 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Sơn Thiên Đại Súc là gì?

Quẻ Sơn Thiên Đại Súc là quẻ HUNG hay CÁT trong Kinh Dịch

Quẻ Sơn Thiên Đại Súc, đồ hình |||::| còn gọi là quẻ Đại Súc (大畜 da4 chu4), là quẻ thứ 26 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Tụ dã. Tích tụ. Chứa tụ, súc tích, lắng tụ một chỗ, dự trữ, đựng, để dành. Đồng loại hoan hội chi tượng: đồng loại hội họp vui vẻ, cục bộ.

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Thiên Đại Súc

2.1. Thoán Từ

Đại Súc, đại trinh, bất gia thực, lợi thiệp đại xuyên.

大畜大貞，不家食，利涉大川。

Tượng viết: “Bất gia thực”, kiết, dưỡng hiền dã.

象曰:不家食，吉，養賢也。

“Đại Súc” là “chứa rất nhiều”, nhưng phải được tuyển chọn kỹ lưỡng (toàn là những tinh hoa, chứ không nên hỗn tạp). Hơn nữa, tác phẩm văn học như các món ăn tinh thần cần được tuyển chọn những tác phẩm nào có tánh cách quốc tế (de qualité universelle) chứ không nên chỉ chọn những món ăn địa phương hẹp hòi chỉ dùng được trong địa phương nhỏ bé “bất gia thực 不家食” mà thôi.

Như các quyển sách có tánh cách rộng rãi và bao quát cho tất cả mọi người, cỡ như các tác phẩm Kinh Dịch, Đạo Đức Kinh, Nam Hoa Kinh, Kim Cương Kinh, Kinh Thánh Evangile… hay Manuel d’Epictète hay L’Initiation de Jésus Christ… chẳng hạn v.v… đều là những tác phẩm “dưỡng hiền” (nghĩa là “nuôi đức”!). “Bất gia thực, kiết, dưỡng hiền dã 不家食，吉，養賢也”. Quan trọng là câu: “bất gia thực”. Đó là những tác phẩm “lợi trinh” và được dùng bất cứ trong những lúc gian nan thống khổ (lợi thiệp đại xuyên) nào, trong cõi đời tao loạn này!

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.2. Đại Tượng

Thiên tại sơn trung: Đại súc.

天在山中，大畜。

Quân tử dĩ đa thức, tiền ngôn vãng hành, dĩ súc kỳ đức.

君子以多識，前言往行以畜其德。

(Trời, cả một Trời sáng tạo nằm trong lòng núi), đó là ý nghĩa của Đại Súc.

Người Quân tử xem tượng này mà lo thu trữ tất cả những lời nói “trinh chính” của người xưa, súc tích lại các sự hiểu biết của người đi trước để lại, dùng đó mà “nuôi dưỡng thánh đức” của mình! (dĩ “súc” kỳ đức 以畜其德).

“Trời ở trong lòng núi” (“Thiên tại sơn trung”) là gợi cho ta “những kho tàng bí ẩn cất kín trong các “bài cố sự” do người trước lưu lại cho ta. Và nhờ những bài học cao thâm ấy, ta nuôi dưỡng được “đức” của ta. Đó là phép học đạo đức bằng các bài “cố sự”, học đạo làm người quân tử qua lịch sử của toàn thể con người trong thiên hạ được súc tích trong các kinh sách lưu lại…

“Đức” nói đây, là chỗ mà Lão Tử bảo: “Thượng đức bất đức” (Chương 38 – Đ.Đ.K); còn Trang Tử gọi là Vương đức của Chân Nhơn. Bộ “La Cabbale”, “Table d’Emeraude” của Văn minh Trung Đông đã được chôn giấu trong Kim Tự Tháp (nhờ Alexandre đại đế khám phá và đem phổ biến cho cả vùng Ai Cập và Trung Đông).

2.3. Tiểu Tượng

2.3.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Hữu lệ, lợi dĩ.

初九:有厲，利已。

Tượng viết: Hữu lệ lợi dĩ, bất phạm tai dã.

象曰:有厲利已，不犯災也。

Toàn quẻ, chỉ có 3 dương ở nội Kiền, nhưng đều bị ngoại Cấn “súc chỉ” lại cả! Vì “Cấn giả chỉ dã” (Cấn, là dừng lại, chận đứng lại). Cho nên hào Sơ cũng không sao tiến lên được. Huống chi, thế lực của Sơ còn nhỏ bé lắm, tiến sẽ nguy! vậy, thà đừng tiến còn hơn! Nên nói nói: “lợi dĩ” 利以 (Dĩ, là chỉ 止 là dừng lại.)

Theo lệ thông thường của Dịch, thì các hào tiếp ứng với nhau, được quyền viện trở lẫn nhau như Sơ và Tứ chẳng hạn… Nhị và Ngũ, Tam và Lục… Nhưng ở quẻ Đại Súc không còn được như vậy nữa. Tứ đã chẳng những không tiếp ứng Sơ mà lại còn “chận lại” là khác, gọi là “súc chỉ”.

Bởi vậy, Sơ không được tiến lên, nếu “tiến” sẽ gặp hung nguy (hữu lệ 有厲) mà dừng lại là có lợi (lợi dĩ 利以), “bất phạm tai dã” (không gặp tai họa).

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.3.2. Hào Cửu Nhị

Cửu Nhị: Dự, thoát phúc.

Tượng viết: Dự thoát phúc trung, vô vưu dã.

九二:輿，說輹。象曰:輿說輹，中，無尤也

Như ở hào Sơ, Tứ “súc chỉ” Sơ, thì ở đây “Ngũ (lẽ ra tiếp ứng với Nhị) lại súc chỉ (ngăn trở) không cho Nhị tiến lên.

Nhưng vì Nhị là hào đắc trung, nên sáng suốt, biết rằng mình không thể tiến, nên tự mình “cỡi” cái cốt bánh xe ra, cho xe không đi được. Đó là “thời chỉ, tắc chỉ”.

Sở dĩ Nhị biết đối xử khôn ngoan như vậy, là nhờ Nhị là kẻ đắc Trung, nên không có gì bị lỗi lầm cả (vô vưu 無尤).

“Dự thoát phúc, Trung, vô vưu dã”.

2.3.3. Hào Lục Tam

Cửu Tam: Lương mã trục, lợi gian trinh, nhựt nhàn dự vệ, lợi hữu du vãng.

九三:良馬逐，利艱貞，曰閑輿衛，利有攸往。

Tượng viết: Lợi hữu du vãng, thượng hợp chí dã.

象曰:利有攸往，上合志也。

Câu “lương mã trục” là nói về cặp 3 – 6 Cửu Tam và Thượng Cửu đều là hào dương cả. Cửu Tam và Thượng Cửu là Dương ngộ Dương tiếp sức với nhau mà tiến lên như một cặp ngựa hay, đua nhau mà chạy! chạy như bay.

Ở đây, là một biệt lệ của quẻ Đại Súc, vì ở quẻ này, chỉ có hào trên mới “súc chỉ” hào dưới (như Thượng Cửu “súc chỉ” hào Tam), vậy mà không phải vậy; 2 hào này không ai súc chỉ ai, cả 2 đồng lòng cùng tiếp sức nhau cùng tiến lên. Cho nên cái tiến của 2 hào Tam và Lục rất mạnh, nên Thánh nhơn lo cho cặp Dương này ỷ tài mà chưa kịp phòng bị lại vội tiến sẽ không được an toàn, nên có lời răn “lợi gian, trinh” cần lo dự bị tươm tất mới có thể “lợi hữu du vãng 利有攸往”!

Lời Tượng nói thêm: Có được Thượng Cửu chí đồng đạo hợp (thượng hợp) dắt nhau mà lên, tất hay (lợi hựu du vãng).

2.3.4. Hào Lục Tứ

Lục Tứ: đồng ngưu chi cốc, nguyên kiết.

六四:童牛之牿，元吉。

Con bò con, chưa mọc sừng, nên cho nó mang trước cái cùm sừng, thì tốt lắm!

Hào Lục Tứ chỉ là hào Sơ âm của quẻ Cấn, ví như con bò con chưa mọc sừng, nên cho nó mang trước một “cái cùm sừng”, để sau này khi nó lớn lên và sừng mọc, nó không gây thương tích cho ai được cả, vì đã có cái cùm sừng che trước rồi!

Ý bảo, nên phòng bị trước ngay lúc nó chưa mọc sừng! ngăn ngừa một cái ác nó có thể gây cho mọi người sau này, ngay lúc nó mới sắp mọc ra!

Hào Tứ, là hào cận bên hào Ngũ, là một bậc đại thần, có trách nhiệm, trên đối với Vua phải ngăn ngừa sự tà tâm; dưới đối với dân, phòng ngừa sự tà tâm của dân chúng. Cái ác tâm của con người, nếu có ngăn cấm hãy ngăn cấm lúc nó chưa phát hiện, chứ để cho nó lớn lên rồi, khó mà ngăn cấm được!

Cái ác mà đã trưởng thành rồi, bậc Thánh cũng không trị nổi! Cho nên ở đây Thánh nhơn muốn nhắn nhủ phải biết ngăn ngừa cái ác, ngay lúc nó chưa phát ra.

2.3.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: phần thỉ chi nha, kiết.

六五:豶豕之牙，吉。

(Hào này là hào chủ não của Quẻ.)

Tượng viết: Lục ngũ chi kiết, hữu khánh dã.

象曰:六五之吉，有慶也。

Đoạn văn này, văn từ thô thiển, nhưng ý nghĩa rất thâm, khó giải nghĩa, người đọc cần vận dụng linh giác may ra mới hiểu được phần nào.

“Phần thỉ chi nha” 豶豕之牙 cái nanh con heo rừng đã bị thiến. Ý muốn bảo: Cái nanh của con heo rừng, là phần cứng nhất và nguy hiểm nhất. Cọp beo là thứ dữ nhất, vậy mà gặp heo rừng chỉ dùng cái nanh của nó thôi, đủ giết chết ngay cọp beo! Nhưng, con heo rừng này đã bị thiến rồi! hết hung hăng như trước, cho nên thứ nanh dữ của nó cũng hết chỗ dùng!

Trị cái “ác” của tiểu nhơn đang sung sức để hành ác, đâu phải dễ dàng! Cần phải tìm cho ra, cái gì đã giúp cho tính hung ác của nó trở thành bồng bột? Người ta tìm ra, chính cái dục tính của nó quá mạnh vậy, “thiến” nó đi, thì nó sẽ trở thành hiền hậu lại và dễ trị hơn.

Đây, là lấy thử một thí dụ thôi, để nói lên phép trị ác! Phải trị ngay nơi cái gốc (“căn”) của tội ác! Trước một tội ác nào, cần phải tự hỏi: Tại sao? để tìm cho ra cái nguyên động lực của nó!

2.3.6. Hào Thượng Cửu

Thượng Cửu: Hà thiên chi cù hanh.

上九:何天之衢亨。

Tượng viết: Hà thiên chi cù, đạo đại hành dã.

象曰:何天之衢，道大行也。

Cái thời “súc chỉ” (ngăn chận) không còn nữa.

“Thiên chi cù, đạo đại hành dã” là con đường mặt trước mặt sau, không ai ngăn, cũng không ai xô đẩy, bốn bề thông suốt, đường lối thênh thang! “Thiên cù hanh” là đường trời rộng mở, mây bay chim liệng tha hồ…

Đây, là nói về hạng người Hiền Thánh. Không còn ai ngăn cản nổi nữa (súc chỉ) lời nói của họ, câu văn của họ… đều được thiên hạ xem như lời nói của Thánh Kinh.

3. Quẻ Sơn Thiên Đại Súc là quẻ HUNG hay CÁT?

“Đại súc” có nghĩa là “sức chứa lớn”, vì thế có hình tượng “thế trận được mở”. “Trận thế đắc khai” là chuyện Quảng Thành Tử bị vây khốn trong trận Đăng hỏa, sai tướng Phan Thiên Ấn tế lễ mở trận Quần Tiên, phá tan trận Đăng Hỏa. Người gieo được quẻ này có điềm “không còn trở ngại”.

Như vậy Quẻ Sơn Thiên Đại Súc có điềm “không còn trở ngại” là một trong Các quẻ cát trong kinh dịch. Quẻ cho biết vận thế sắp đến thời kỳ thuận lợi, nhưng còn phải giữ gìn tránh nơi nguy hiểm. Công danh sự nghiệp chờ một thời gian ngắn nữa sẽ thành đạt. Tài lộc, thời gian tới sẽ có tài vận đến, hành động thận trọng thì sẽ thành công rực rỡ. Chức vụ và nghề nghiệp phải một thời gian nữa mới đạt nguyện vọng. Mọi việc phải bình tĩnh, nóng vội sẽ hỏng. Kiện tụng phải mất nhiều thời gian trình bày và phải tốn của, nhưng sẽ thắng. Nhưng nên lấy hòa giải làm đắc sách.Tình yêu, hôn nhân lúc đầu gập khó khăn nhưng sau thuận lợi. Xuất hành trước mắt chưa nên. Bệnh tật, đầu nặng sau qua khỏi.

XEM THÊM:Quẻ 25 – Thiên Lôi Vô Vọng

4. Ứng dụng của quẻ Sơn Thiên Đại Súc vào đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Sơn Thiên Đại Súc vào đời sống hàng ngày

Ước muốn: Khó khăn trong lúc này, nhưng nếu không hành động khinh suất hay liều lĩnh, dần dần sẽ thành công.
Hôn nhân: Hành động tích cực sẽ dẫn đến thành công. Cả hai bên đều nghiêm túc về cuộc sông và tình yêu.
Tình yêu: Sẽ có chông đối từ thế hệ cao tuổi hơn hay từ phía thứ ba nào đó. Quyết tâm và kiên định thì hạnh phúc sẽ đến.
Gia đạo: Lúc dầu gian khó, nhưng nếu kiên trì đi theo con đường chính đáng và sốt sắng vươn lên, cơ đồ của gia đình sẽ dần dần thay đổi. Có thể hưởng được của thừa kế. Cũng có thể thành công bằng cách tự lập để bắt đầu một cuộc sông mới ở những vùng xa lạ.
Con cái: Những điều liên quan đến chúng sẽ khiến bạn buồn khổ, nhưng sau cùng bạn sẽ nhìn thấy chúng thành công và hạnh phúc. Thai nghén: con trai.
Vay vốn: Có những khó khăn trong lúc này, nhưng dần dần sẽ thành công.
Kinh doanh: Lợi nhuận đáng kể trong 30 ngày đầu tiên và trong ba tháng cuối.
Thị trường chứng khoán: Giá sẽ giảm trong một thời gian, sau đó sẽ tăng.
Tuổi thọ: Nhiều bệnh tật lúc còn trẻ. về sau, khỏe mạnh và sống thọ.
Bệnh tật: Nặng và kéo dài. Các bệnh liên quan đến ngực và bụng.
Chờ người: Lúc này sẽ không đến, nhưng sẽ đến sau một thời gian.
Tìm người: Sẽ mất khá nhiều thời gian. Sau đó, người này hoặc sẽ tự động trở về, hoặc sẽ tìm được. Hãy tìm ở hướng tây bắc hoặc đông bắc.
Vật bị mất: Bị đặt không đúng chỗ bên dưới cái gì đó. Sẽ mất thời gian, nhưng tìm được. Hãy tìm ở hướng đông bắc.
Du lịch: Những trở ngại thình lình và ngoài dự tính.
Kiện tụng và tranh chấp: Khó khăn và mất thời gian, nhưng sau cùng sẽ giành được chiến thắng hay kết quả thuận lợi.
Việc làm: Sẽ tốn thời gian, nhưng sớm muộn cũng sẽ tìm được công việc tốt.
Thi cử: Điểm cao.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Cát tường.
Thời tiết: Rất xấu, nhưng sau đó sẽ quang đãng.
Thế vận: vượt qua được khó khăn, vận thế tốt dần, song mọi việc làm phải thận trọng.
Hy vọng: phải chờ đợi mới như ý.
Tài lộc: sắp tới có nhiều nguồn, thu nhập cao.
Sự nghiệp: ban đầu khó khăn, sau dần dần thuận lợi, cuối cùng có thành công.
Nhậm chức: phải chờ đợi một thời gian mới có địa vị như ý.
Nghề nghiệp: an phận nghề hiện tại, chờ ít lâu sau chuyển thì mới tốt.
Tình yêu: đến nhanh, nhưng cuối cùng không thành.
Hôn nhân: có thể đến hôn nhân nhưng tốn thời gian. Đề phòng giữa chừng đoạn tuyệt.
Đợi người: có đến nhưng muộn.
Đi xa: vui vẻ.
Pháp lý: tốn nhiều thời gian thì được kiện, hòa giải là tốt nhất.
Sự việc: không nóng vội mới giải quyết xong.
Bệnh tật: tình trạng kéo dài, lúc nặng lúc nhẹ.
Thi cử: đạt kết quả tốt
Mất của: tìm ở bên dưới vật khác sẽ thấy.
Xem người ra đi: chưa có định hướng và mục đích.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Thiên Đại Súc chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 25 - Thiên Lôi Vô Vọng - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Fri, 16 Dec 2022 02:55:56 +0700

Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng là quẻ số 25 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng là gì?

Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng là quẻ HUNG hay CÁT trong Kinh Dịch?

Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng, đồ hình |::||| còn gọi là quẻ Vô Vọng (無妄 wu2 wang4), là quẻ thứ 25 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).

Giải nghĩa: Thiên tai dã. Xâm lấn. Tai vạ, lỗi bậy bạ, không lề lối, không quy củ, càn đại, chống đối, hứng chịu. Cương tự ngoại lai chi tượng: tượng kẻ mạnh từ ngoài đến.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Thiên Lôi Vô Vọng

2.1. Thoán Từ

Vô Vọng, Nguyên, Hanh, Lợi, Trinh.

Kỳ phỉ chánh hữu sảnh, bất lợi hữu du vãng.

無妄，元，亨，利，貞。

其匪正有眚，不利有攸往。

“Vô vọng” là “Tâm không bị vọng động”, tức là đã được cái “động” của Chân tâm (tượng quẻ Nội Chấn (nhất dương sinh ở hào Sơ) cái động của Tiên Thiên Nhất Khí (cũng gọi là Chơn Khí) mà “Nội Kinh Tri Yếu” thiên Đạo Sinh đã nói:

“Điềm đạm Hư Vô,

“Chơn khí” tùng chi…”

恬憺虛無，真氣從之。。。

Cái “động” của lòng ta, cũng phải cùng hợp với cái “động” của Thiên Lý, gọi là “Thiên Nhơn tương hợp nhi dĩ hỉ”; trái lại, nếu để cho “tư ý”, “tư lợi” xen vào, thì không còn phải là chánh đạo, mà là “tà” đạo: “hành động dĩ nhơn ý, tắc vi “vọng” dã” 行動以人意，則為安也。

Nếu lấy 2 chữ “Vô Vọng” này mà giải thích cho đến nơi đến chốn, thì có lẽ chỉ có bậc “Thánh nhơn” mới hành nổi “thiên đạo” này mà thôi! vì phải diệt Ngã, đâu phải việc dễ làm?

Trong Vũ Trụ, vốn có sẵn một cái Lý Tự nhiên, theo “đó” mà hành động thì cần gì phải cậy đến “nhơn vi” tạo tác thêm cho đa sự?

“Vô vọng” là tạo được “nhân” tốt, tức là cái mà nhà Đạo gọi là “nhân vô nhân”, nên mới được “Nguyên, Hanh, Lợi, Trinh” như Thiên đạo (tức là Kiền đạo).

Được “Vô Vọng”, là được cùng với Thiên Lý; trái lại, nếu không được vậy (kỳ phỉ chánh, hữu sảnh) thì không lợi gì cả cho công phu tu tập của mình! (Hữu sảnh, là có lỗi)

Quẻ Vô Vọng gốc ở quẻ Khôn, bị biến ở Sơ hào mà thành quẻ Chấn, đó là “Chánh biến”, chứ không phải là “Tà biến”, đó là hành động của Vô Ngã, gọi là Vô Vi, đó là “Mạng Trời” vậy: “Thiên chi Mạng dã”.

2.2. Đại Tượng

Thiên hạ lôi hành, vật dữ vô vọng.

Tiên vương dĩ mậu đối thời, dục vạn vật.

象曰:天下雷行，物與無妄。

先王以茂對時，育萬物。

Dưới Trời, có sấm lưu động. Vạn vật cùng động với sức động của Sấm mà đâm mồng nứt mộng một cách tự nhiên, sống lên cái sống tự nhiên của mình…

Thánh nhơn, nhân theo “tượng tự nhiên động” của cái sống tự nhiên của mỗi loài… mà để cho mỗi vật đều được sống theo cái bản tánh của mình, chứ không sống theo các vật khác, sống theo những khuôn thức do xã hội tạo nên và bắt buộc! (Đọc lại kỹ, quẻ Kiền: “Kiền đạo biến hóa, Các Chánh Tánh Mạng, Bảo hợp Thái Hòa, nãi lợi trinh”).

“Vô vọng”, là không vọng tâm, không vọng niệm, thì cái khiếu linh giác linh thị tự nhiên của mình được phát động tự nhiên, cái Vô Thức của cái “Tâm Vô Vọng” (hay Tâm hư) được hoạt động tự nhiên nơi Đan điền, mà nhà Đạo gọi là Phúc não (cerveau abdominal). Do danh từ “phúc não”, người sau mới có dùng đến danh từ “phúc cảo” nghĩa là viết văn hay thảo văn trong bụng.

Không vọng tâm, không vọng niệm thì cũng không còn những việc càn bướng trái xa với Đạo tâm, như Lão Tử đã bảo: “Tri thường viết minh; bất tri thường, vọng tác hung”.

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.3. Tiểu Tượng

2.3.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Vô vọng, vãng kiết.

初九:無妄，往吉。

Tượng viết: Vô vọng chi vãng, đắc chí dã.

象曰:無妄之往得志也。

Hào Sơ Cửu quẻ Vô Vọng, là hào đầu của nội quái Chấn, và cũng là Chủ của quẻ Chấn, hào dương cương đắc chánh (dương cư dương vị) là hạng người chí thành, chân thật, không tà tâm, không thủ đoạn, đó là “con người vô vọng”, đi đâu mà không tốt (vãng kiết), con người còn giữ trọn cái “tâm xích tử” của mình.

Cửu Sơ, Cửu là Kiền Khí, gốc của quẻ Kiền, còn Sơ thuộc về thể Chấn, nhất dương sinh, nên động mà hợp với Lẽ Trời. Có được đức chí thành vô vọng như thế, đi đâu mà không thỏa chí (đắc chí dã 得志也).

Đây, là bậc “chí nhơn vô kỷ”, chỗ mà Lão Tử đã dành một chương riêng để nói về nó: cái Tâm của đứa con đỏ “xích tử chi tâm”.

2.3.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Bất canh hoạch, bất trị dư, tắc lợi du vãng.

六二:不耕穫，不菑畬，則利有攸往。

Tượng viết: Bất canh hoạch, vị phú dã.

象曰:不耕穫，未富也。

Lục Nhị, âm cư âm vị, đắc trung đắc chánh, lại được chính ứng với hào Cửu Ngũ cũng dương cư dương vị, đắc trung đắc chánh, đó là một bậc đại hiền, mà Trang Tử gọi là “thần nhơn vô công”. “Bất canh hoạch” nghĩa là không phải làm công việc cày cấy để mà chờ ngày gặt lúa… làm thì làm, chứ không phải làm để mong một kết quả cụ thể có lợi gì cho mình, một hành động hoàn toàn vô tư lợi, hành động vô cầu, “hành vi vô vọng” của bậc thánh nhân “làm vì làm”…

Phần đông chúng ta, bất cứ làm một điều gì cũng cân lợi hại…, nghĩa là làm để được hưởng một cái gì? Có khi, một mà lời một không bao giờ bằng lòng, mà phải “nhất bổn vạn lợi” mới bằng lòng cho. Tu, là để thành Thánh, thành Thần, thành Tiên, thành Phật… Tệ nhất, làm lành để gặp lành, làm phước để được phước, toàn là những công việc lời lỗ bán buôn, mua may bán đắt! Làm cho ai một cái ân gì, thì phải được ân đền nghĩa trả… Thậm chí, cha mẹ nuôi con, cũng mong được có ngày đền đáp! óc con buôn như thế là quá rồi! mất cả ý nghĩa thiêng liêng của Tình Mẫu Tử! hay của Tình Thương nói chung.

2.3.3. Hào Lục Tam

Lục Tam: Vô vọng chi tai, hoặc hệ chi ngưu, hành nhơn chi đắc, ấp nhơn chi tai.

六三:無妄之災，或系之牛，行人之得，邑人之災。

Tượng viết: Hành nhơn đắc ngưu, ấp nhơn tai dã.

象曰:行人得牛，邑人災也。

“Vô vọng” là tốt, làm sao lại còn gọi là có “cái họa của vô vọng” ? “vô vọng chi tai”?

Chỉ có hào nào “đắc trung” hay “đắc chánh” mới là “vô vọng”, thì hào nào bất trung bất chánh phải gọi nghịch lại là “hữu vọng” mà hữu vọng là hữu tai! Hào Lục Tam, là hào bất trung bất chánh trong thời Vô Vọng nên phải bị cái tai họa của sự “hữu vọng” của mình. Gọi là “vô vọng chi tai” “bị tai họa trong thời Vô Vọng”!

Ở trong thời Vô Vọng mà chỉ có mình là Vọng, nên phải mang tai, mà tai này cũng là vô cố mà mắc phải!

2.3.4. Hào Cửu Tứ

Cửu Tứ: Khả trinh, vô cựu.

九四:可貞，無咎。

Tượng viết: Khả trinh vô cựu, cố hữu chi dã.

象曰:可貞無咎，固有之也。

Hào Cửu Tứ, là hào dương cương, là ở vào thể ngoại Kiền, tức là người ở vào cảnh giới “vô tư”, “vô vọng”!

Vậy, cố mà giữ lấy lòng “vô tư”, “vô kỷ” của mình (cố hữu chi dã 固有之也 .

2.3.5. Hào Cửu Ngũ

Cửu Ngũ: vô vọng chi tật, vật dược hữu hỉ!

九五:無妄之疾，勿藥有喜。

Tượng viết: vô vọng chi dược, bất khả thí dã.

象曰:無妄之藥，不可試也。

Cái “bệnh” của Vô vọng, là một thứ “bệnh” của Thánh nhân, mà thế nhơn không làm sao hiểu nổi. Chính như câu nói này của Văn hào Tây phương, Maurice Maclerlunch: “Trong một cái nhà thương điên, dưới con mắt của các bệnh nhơn điên, chính ông Bác sĩ Giám đốc nhà thương điên, là người điên nhất.” Có người “điên” nào mà cho rằng mình điên? Kẻ nào giống ta là kẻ “tỉnh”, kẻ nào không giống ta, là người “mê”.

Trong cái đời mà tất cả đều sống trong “mê vọng” thì kẻ nào “không mê” phải bị thiên hạ loại vào hạng mê, nhưng thực sự đó là cái mê của bực thánh nhơn “độc tỉnh”! Đó là cái bệnh của người Vô vọng “vô vọng chi tật” 無妄之疾 , chính là hào Cửu Ngũ này, được Liệt Tử gọi là “Bệnh MÊ”.

“Mê” đến đỗi không còn phân biệt Thiện Ác, Thị Phi, Vinh Nhục… trong khi tất cả mọi người trong thiên hạ đều rất để ý phân biệt Thiện Ác, Thị Phi, Vinh Nhục… để tranh nhau về lẽ Phải đến đỗi không tha thứ được cho ai dám nghĩ khác mình! Cái Họa của Nhị Nguyên.

2.3.6. Hào Thượng Cửu

Thượng Cửu: Vô vọng hành, hữu sảnh, vô du lợi.

上九:無妄，行有眚，無攸利。

Tượng viết: Vô vọng chi hành, cùng chi tai dã.

象曰:無妄之行，窮之災也。

Hào này, là đã đi đến chỗ cùng cực của Vô Vọng rồi! bởi vậy Thánh nhơn tác Dịch, e rằng hào Thượng Cửu này, là hào Dương nhưng lại “Dương cư Âm vị”, không được đắc chánh, mà sợ rằng lại hành động quá trớn, mất cái Chánh trung mà hỏng việc, vừa bị cái tai họa do hành động sái thời này gây ra! Thời quá độ, cần yên lặng là tốt; nếu động càn, là vọng động, là vọng tác thì hung họa đến liền, như Lão Tử đã cảnh cáo: “Tri thường viết Minh, bất tri Thường, vọng tác hung”.

“Vô vọng chi hành, cùng chi tai dã!” là thế!

3. Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng là quẻ HUNG hay CÁT?

Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng có điềm “Tù túng buồn lo” thuộc nhóm quẻ xấu nhất kinh dịch. Quẻ Vô Vọng chỉ thời vận xấu, mọi việc không có cơ may thành công. Chỉ lợi cho những người ẩn dật, tu hành, không lợi cho những ai muốn thi thố tài năng. Sự nghiệp trắc trở, được mất do may rủi, khó tính trước. Tài vận kém, kinh doanh thất thường, chỉ cầu may, không thể đoán trước. Thi cử khó đỗ. Đi xa bất lợi. Kiện tụng khó thắng. Bệnh tật khi tăng, khi giảm, vô chừng. Tình yêu và hôn nhân trắc trở, không đúng như sở nguyện.

XEM THÊM:Quẻ 24 – Địa Lôi Phục

4. Ứng dụng quẻ Thiên Lôi Vô Vọng trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Thiên Lôi Vô Vọng trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Hành động hay cư xử thích hợp theo chuẩn tắc sẽ dẫn đến thành công. Những kiểu làm tắt hay những xoay xở không chính đáng sẽ dẫn đến thất bại.
Hôn nhân: Thành công thông qua sự thật thà, trung hậu và chân thành. Nếu đôi vợ chồng cư xử với nhau bằng lòng thành thật, khi đó hạnh phúc và may mắn sẽ bền vững.
Tình yêu: Thành công tùy thuộc ở thái độ thành thật và trung hậu của cả hai.
Gia đạo: Vận may, yên bình.
Con cái: Đông con và may mắn. Nhưng không được nuông chiu chúng, đồng thời cũng không lơ là việc giáo dục và đào tạo chúng, vì như vậy là làm hại cho chúng. Thai nghén: con trai.
Vay vốn: Có thể thực hiện theo mong muốn. Tuy nhiên, những phương cách không chính đáng sẽ dẫn đến thất bại.
Kinh doanh: Làm ăn chân chính sẽ dẫn đến lợi nhuận. Nếu chỉ biết nghĩ đến việc thu lợi cho thật nhiều, tất yếu sẽ gặp thất bại hay thua lỗ.
Thị trường chứng khoán: Giá đang tăng.
Tuổi thọ: Khỏe mạnh tự nhiên. Sẽ sống thọ.
Bệnh tật: Biết quan tâm đến việc bồi dưỡng sẽ dẫn đến bình phục. Xem thường việc điều trị phục hồi sẽ dẫn đến bất hạnh. Các bệnh nội tạng và hệ hô hấp, các rối loạn về thần kinh.
Chờ người: Người này sẽ đến.
Tìm người: ở xa. Hãy tìm ở hướng đông hoặc hướng tây bắc.
Vật bị mất: Bị thất lạc bởi việc gì đó có liên quan đến một phụ nữ. Đang bị vùi trong chỗ tối và hẹp. Sau cùng .sẽ tìm thấy.
Du lịch: Có thể được.
Kiện tụng và tranh chấp: Nếu có lý lẽ chính đáng, bạn sẽ chiến thắng. Sự kiện tụng phi lý sẽ dẫn đến thất bại.
Việc làm: Sẽ tìm được nếu quyết tâm.
Thi cử: Nghiêm chỉnh chuyên cần sẽ dẫn đến điểm cao. Thái độ cầu may sẽ dẫn đến thất bại.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Đừng cưỡng cầu. Những gì phát triển tự nhiên thì cát tường.
Thời tiết: Trời trong và về sau có nhiều mây. Nhiều gió.
Thế vận: mọi việc không như ý, dễ xảy ra bất trắc, bế tắc.
Hy vọng: không có hy vọng gì, phải chờ thời.
Tài lộc: hiện thời chưa thấy.
Sự nghiệp: chưa có thời cơ.
Nhậm chức: không thể như ý.
Nghề nghiệp: nên vẫn nghề cũ, thay đổi nghề là bất lợi.
Tình yêu: hiện tại thuận lợi, sau bất lợi.
Hôn nhân: không phải lương duyên nên khó thành.
Đợi người: họ không đến.
Đi xa: không tới nơi, giữa chừng dừng lại.
Pháp lý: bất lợi cho mình, nên hòa giải.
Sự việc: cứ để cho tiến triển tự nhiên.
Bệnh tật: nguy hiểm, người già thận trọng giữ gìn.
Thi cử: không đạt.
Mất của: tìm được.
Xem người ra đi: không nên đi chuyến này.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Thiên Lôi Vô Vọng chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 24 - Địa Lôi Phục - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Wed, 14 Dec 2022 09:31:21 +0700

Quẻ Địa Lôi Phục là quẻ số 24 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Địa Lôi Phục là gì?

Quẻ Địa Lôi Phục là quẻ hung hay cát?

Quẻ Địa Lôi Phục, đồ hình |::::: còn gọi là quẻ Phục (復 fu4), là quẻ thứ 24 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).

Giải nghĩa: Phản dã. Tái hồi. Lại có, trở về, bên ngoài, phản phục. Sơn ngoại thanh sơn chi tượng: tượng ngoài núi lại còn có núi nữa.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Địa Lôi Phục

2.1. Thoán Từ

Phục hanh, xuất nhập vô tật, bằng lai vô cựu.

復亨。出入無疾，朋來無咎。

Phản phục kỳ dạo, thất nhựt lai phục; lợi hữu du vãng.

反復其道，七日來復，利有攸往。

Thời Bác loạn, tăm tối đã qua, một điểm Dương lại bắt đầu sinh ra trong lòng đất, bắt đầu cho một mùa Xuân sắp đến!

Khí Dương mà được phục hồi, thì được hanh thông. Khí Dương đã bắt đầu máy động trong lòng đất, đó là nói về thiên đạo; còn nói về người, thì hào nhứt dương sinh cũng đã bắt đầu máy động tại Đan điền khí hải.

Khí Dương đang còn non yếu, cần tiếp tục tiến lên lần lần đến 7 lần chuyển (thất nhựt lai phục). Con số 7, là con số cực dương… Như quẻ Cấn, dương bắt đầu “tiêu”, phải đi đến 7 lần mới tới quẻ Phục. (Thất giả, biến dã).

Dương mà tiến, thì âm phải thối, cho nên người quân tử ở thời này, làm việc gì cũng được thuận lợi: quân tử đắc thời.

2.2. Đại Tượng

Tượng viết: Lôi tại địa trung: Phục.

象曰:雷在地中，復。

Tiên vương dĩ chí nhựt bế quan, thương lữ bất hành.

Hậu bất tỉnh phương.

先王以至日閉關，商旅不行。

后不省方。

Quẻ Phục, thuộc về Đông chí, tục người Trung Quốc khi xưa, khuyên người dân nên ngơi nghỉ, vì khí dương mới vừa hoàn phục, còn yếu ớt lắm, nên ngày Đông chí là ngày dương bắt đầu sinh, hãy để cho nó yên nghỉ để khí dương được nuôi dưỡng… cho nên ngày đó, đóng cửa thành, kẻ đi đường, người buôn bán đều phải nghỉ hết (bế quan, thương lữ bất hành) còn Vua cũng không đi quan sát các tỉnh phương (hậu bất tỉnh phương 后不省方). “Hậu 后” là bậc Vua chúa.

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.3. Tiểu Tượng

2.3.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Bất viễn phục

Vô kỳ hối, nguyên kiết.

初九:不復遠

無其悔，元吉。

Bất viễn chi phục, dĩ tu thân dã.

不遠之復，以修身也。

Hào Sơ này, là hào Dương mới phục về, chứ đâu phải phục đã lâu rồi, nên không có gì xấu (vô kỳ hối), và được chữ khen “nguyên kiết” (tốt lắm)!

Dù có sơ sót hay lỗi lầm, lúc ban đầu, cũng dễ mà sửa đổi, đừng để đi xa!

Công phu phục khí, cần chóng thực hành đừng để quá muộn, thì dù có muốn phục lại, làm sao cho kịp, nên mới nói: “bất viễn chi phục, dĩ tu thân dã.”

2.3.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Hưu phục, kiết.

六二:休復，吉。

Hưu phục chi kiết, dĩ hạ nhân dã.

休復之吉，以下仁也。

Hào Lục Nhị cư trung đắc chánh, là một người quân tử, được hào từ khen là “hưu phục, kiết” (nghĩa là thời Phục mà được tốt (hưu là tốt) là bởi Nhị có đức Khiêm, biết hạ mình chơi thân với hào Sơ (cũng là quân tử nhỏ tuổi hơn). (Hưu phục chi kiết, dĩ hạ nhân dã).

Chữ Nhân đây đồng nghĩa với chữ Nhơn: “Nhân giả, nhơn dã” 仁者，人也。

2.3.3. Hào Lục Tam

Lục Tam: Tần phục, lệ, vô cựu.

六三:頻復，厲，無咎。

Tượng viết: Tần phục chi lệ, nghĩa vô cực dã.

象曰:頻復之厲，義無咎也。

Phục, là trở về Chánh đạo, mà Lục Tam là hào “bất trung bất chánh”, lại muốn trở về với điều thiện… nhưng thiếu bền lòng (đó là nhược điểm của những hào bất chánh bất trung). Cho nên, theo điều lành mà thiếu sự bền lòng bền chí, nên theo rồi bỏ, “mất đi” rồi “phục” lại, phục lại, rồi mất đi…

Chữ “tần 頻”, là luôn luôn, luôn luôn Phục rồi Bỏ, Bỏ rồi lại Phục… dù sao, cũng là đáng khen cho Tam ở chỗ không bỏ hẳn cái thói xấu ấy, thiếu sự cương quyết! Cho nên cũng không hẳn là thật có lỗi, chỉ thiếu sự bền vững của lòng cương quyết thôi. Đây, là cái bệnh chung của phần đông người cầu Đạo… thiếu ý chí bền bỉ thường bị gián đoạn, nếu được “tần phục” mới có thể tạo thành thói quen tốt. Chỗ may của Tam, là hằng hằng “thất” (mất sự liên tục) nhưng lại được chỗ tốt là “hằng hằng phục”.

“Lệ” là xấu, vì bị “tần thất” thường bị gián đoạn; và sở dĩ vô cựu là được chữ “hằng hằng phục”! Chỗ mà Lão Tử bảo: “Trung sĩ văn Đạo, nhược tồn nhược vong”. Tam, là hàng Trung sĩ.

2.3.4. Hào Lục Tứ

Lục Tứ: Trung hành, độc phục.

六四:中行，獨復。

Tượng viết: Trung hành độc phục, dĩ tùng Đạo dã.

象曰:中行獨復，以從道也。

Hào Tứ, đứng ở giữa bọn Âm, trên 2 hào dưới 2 hào, vậy mà nó cương quyết trở về (phục) với hào Sơ là hào Chánh ứng với nó, hào này là hào của người quân tử, mặc dù còn non nớt, chưa giúp được Tứ bao nhiêu.

Chữ “độc 獨” có nghĩa là “riêng mình tự lực” phục tùng người thiện, dám tách rời khỏi tập đoàn tiểu nhơn mà theo người quân tử (tùng Đạo dã). Thật đáng khen!

Nhưng, tại sao Lời Tượng không khen là “kiết”, hoặc ban cho 2 chữ “vô cựu”? Là vì quần âm vẫn còn mạnh, Sơ vẫn còn non nớt, có khác nào một con phụng ở giữa bầy gà hay bầy cú, chắc gì Tứ thay đổi nổi hoàn cảnh, nên chưa dám quả quyết là “tốt”, mà chỉ ban cho 2 chữ “độc phục” là đủ rồi! Khen cho người có chí cao, sống giữa bầy ác mà không theo giống ác, như thế là bậc “trên người” rồi, thường gọi là “siêu nhân”!

2.3.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: Đôn phục, vô hối.

六五:敦復，無悔。

Tượng viết: Đôn phục vô hối, trung dĩ tự khảo dã.

象曰:敦復無悔，中以自考也。

Hào Lục Ngũ, vừa nhu thuận, vừa đắc trung, là cương vị bậc chí tôn. “Đôn”, là dầy, bền… “Đôn phục” là trở về với thiện đức dầy và bền của mình. Đây, là bậc quân tử “tự tu tự ngộ”, nhờ tự mình làm cho mình thành đạo, chứ không nhờ đến một ai cả! Đó là con người cỡ Thích Ca, người đại căn! “Thường nhơn, nhơn độ; đại nhơn, tự độ” (Kẻ tầm thường, nhờ kẻ khác độ cho; còn bậc đại nhơn, thì mình độ lấy mình), lời của Ngũ tổ Hoằng Nhẫn nói với Lục tổ Huệ Năng.

Hay nhất là câu: “Trung dĩ tự khảo 中以自考也”. Đều nhờ ở một chữ “Trung”! là “chấp Trung”, là “cương kiện trung chánh”! tu “tự lực” chứ không tu theo “tha lực”!

2.3.6. Hào Thượng Lục

Thượng Lục: Mê Phục, hung, hữu tai, sảnh.

迷復，凶，有，災，眚。

Chữ “tai”, là tai vạ do bên ngoài đưa đến; còn “sảnh” là tội lỗi tự mình gây ra.

“Dụng hành sư, chung hữu đại bại

Dĩ kỳ quốc, quân hung, chí vu thập niên bất khắc chánh.”

Hào Thượng Lục, ở hào cuối cùng của quẻ Phục, lại là hào đứng trên hết của bầy tiểu nhơn, tượng một người đi lầm đường từ đầu chí cuối, đó là “cực kỳ mê lầm”, kết cuộc thì tai họa do bên ngoài cũng như do tự mình gây ra, đều lãnh đủ! (hữu Tai, sảnh).

3. Quẻ Địa Lôi Phục là quẻ Hung hay Cát?

Ứng dụng của quẻ Địa Lôi Phục vào mọi mặt của cuộc sống hàng ngày

“Phục” có nghĩa là “chống lại”, thay dạ đổi lòng, vì thế nó có hình tượng vợ chồng bất hòa. “Phu thê”: vợ chồng; “Phản mục”: trở mặt. “Phu thê phản mục” là chuyện Khương Tử Nha khi còn hàn vi, thậm chí khốn cùng, Mã thị là người vợ đanh đá, thường gây sự cãi nhau. Kẻ gieo phải quẻ này có điềm “Tráo trở lật lọng”.

Như vậy Quẻ Địa Lôi Phục có điềm “Tráo trở lật lọng”, đây là một trong những quẻ xấu nhất trong kinh dịch. Quẻ Phục chỉ thời vận bắt đầu bớt khó khăn, nhưng trước mắt còn nhiều trở ngại. Thời cuộc sẽ dần dần đổi mới, cái tiêu cực sẽ bớt dần, cái tích cực sẽ chiếm ưu thế, nhưng không thể nóng vội. Cơ hội làm nên sự nghiệp sẽ đến, vận may sẽ có nhiều, mọi việc cứ để từ từ sẽ đạt được. Tài vận hiện chưa có nhưng sẽ tới, cơ hội kinh doanh phát đạt đang ở phía trước. Thi cử được toại nguyện. Kiện tụng sẽ thắng tuy trước mắt còn dây dưa. Mất của sẽ tìm thấy. Tình yêu trước khó sau thuận lợi, có thể thành lương duyên. Người cũ bỏ đi nay sẽ tìm về. Mọi việc trước khó, sau dễ giải quyết. Gia đình sẽ hạnh phúc yên vui.

XEM THÊM:Quẻ 23 – Sơn Địa Bác

4. Ứng dụng của quẻ Địa Lôi Phục vào đời sống hàng ngày

Ước muốn: Chẳng bao lâu sẽ thành công. Đừng nôn nóng hay manh động.
Hôn nhân: Thành công sẽ đến cùng với sự kiên trì. Sự xứng đôi vừa lứa sẽ dần dần gặt hái được may mắn và niềm vui. Việc tái hôn cũng sẽ cát tường.
Tình yêu: Thành công thông qua chân tình và kiên nhẫn. Có thể chàng trai trẻ đang có nhiều bạn gái.
Gia đạo: Bình minh của thịnh vượng và vận may.
Con cái: Đông con, trai nhiều hơn gái. Trong tương lai, con cái bạn sẽ thành công và đạt thành tích. Thai nghén: con trai.
Vay vốn: Sẽ sớm thành công.
Kinh doanh: Hiện giờ không mấy lạc quan, nhưng dần dần sẽ được cải thiện.
Thị trường chứng khoán: Giá cả đang tăng dần.
Tuổi thọ: Lúc trẻ, hơi yếu ớt và dễ bệnh. Dần dần sẽ khỏe mạnh hơn – sống thọ.
Bệnh tật: Việc điều trị sẽ rất lâu, nhưng chắc chắn bình phục. Các bệnh về dạ dày và ruột, chứng đau dây thần kinh.
Chờ người: Sẽ đến, nhưng muộn.
Tìm người: Trong vòng bảy ngày người này sẽ tự trở về hoặc những nơi thường lui tới của họ cũng sẽ dễ biết. Hãy tìm ở hướng đông hoặc hướng tây nam.
Vật bị mất: Không thể tìm lại được, nhưng phải tìm kiếm nhẫn nại. Hãy tìm ở hướng đông hoặc hướng tây nam.
Du lịch: Tốt lành.
Kiện tụng và tranh chấp: Kéo dằi và mất nhiều thời gian nhưng cuối cùng sẽ đạt được kết quả có lợi.
Việc làm: Phải chờ một vài ngày.
Thi cử: Có tiến bộ.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Cát tường.
Thời tiết: Thời tiết sẽ dần dần tốt trở lại.
Thế vận: bắt đầu tốt dần nhưng chậm, phải kiên nhẫn, đừng làm tình thế xấu đi.
Hy vọng: có, nhưng phải tôn thời gian mới có.
Tài lộc: có nhưng phải chờ đợi.
Sự nghiệp: khó khăn vất vả bớt dần, kết quả có khá lên.
Nhậm chức: cần kiên nhẫn sẽ có chức vị tốt.
Nghề nghiệp : thay đổi hay không thay đổi như nhau.
Tình yêu: nếu diễn biến tự nhiên có thể thành công.
Hôn nhân: đang gặp trở ngại, nêu kiên nhẫn có thể thành.
Đợi người: họ sẽ tới nhưng muộn.
Đi xa: được, giữa chừng có thể quay về.
Pháp lý: kéo dài, cuối cùng giành phần thắng.
Sự việc: cần giải quyết từ từ.
Bệnh tật: dây dưa, tái phát.
Thi cử: đạt kết quả tốt.
Mất của: có thể tìm lại.
Xem người ra đi: có đi có về sớm.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Địa Lôi Phục chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 23 – Sơn Địa Bác – Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Wed, 14 Dec 2022 08:35:24 +0700

Quẻ Sơn Địa Bác là quẻ số 23 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Sơn Địa Bác là gì?

Quẻ Sơn Địa Bác là quẻ Hung hay Cát trong Kinh Dịch

Quẻ Sơn Địa Bác có đồ hình:::::| còn gọi là quẻ Bác (剝 bo1), là quẻ thứ 23 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Lạc dã. Tiêu điều. Đẽo gọt, lột cướp đi, không có lợi, rụng rớt, đến rồi lại đi, tản lạc, lạt lẽo nhau, xa lìa nhau, hoang vắng, buồn thảm. Lục thân băng thán chi tượng: tượng bà con thân thích xa lìa nhau.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Địa Bác

2.1. Thoán Từ

Bác, bất lợi hữu du vãng.

剝，不利有攸往

Thoán viết: Bác, bác dã.

彖曰:剝，剝也。

Năm hào Âm phía dưới đang tịnh tiến, hiếp một hào Dương già nua, cô đơn: người quân tử ở thời này thật nguy hiểm vô cùng, vì chung quanh đều là cả bầy tiểu nhơn đầy thủ đoạn… Nên mới nói “bất lợi hữu du vãng” (không lợi đi giao thiệp với thiên hạ).

Đây, là quẻ của thời nay, sắp đến thời “Tận thế”? Nhưng, Dịch đạo nói: “Bác tận, Phục sinh”: một “tư duy mới” sẽ thay vào “tư duy cũ”.

2.2. Thoán Truyện

1.Bác, bác dã: nhu biến cương dã.

Bất lợi hữu du vãng, tiểu nhơn trưởng dã.

剝，剝也，柔變剛也。

不利有攸往，小人長也。

Âm quá nhiều, nên làm biến đổi cả hào Dương (nhu biến cương dã), cho nên người quân tử đi ra ngoài, giao tiếp với đời đầy âm mưu hiểm độc, phải cẩn thận dè dặt từ lời ăn tiếng nói, từ những việc làm tầm thường nhỏ nhặt.

Đâu phải trong một sớm một chiều mà tiểu nhơn lật đổ người quân tử: chúng gậm nhấm từ từ như ngọn đèn làm hao dầu từ từ, đến khi hết dầu, đèn tắt mới hay! Thủ đoạn của tiểu nhơn thật đáng sợ: nó hại mình mà mình không hay…

2. Thuận nhi chỉ chi, quan tượng dã.

Quân tử thượng tiêu túc, doanh hư, thiên hành dã.

順而止之，觀象也。

君子尚消息，盈虛，天行也。

Ở thời Bác loạn, người quân tử nên xem tượng của quẻ Bác mà hành động.

Quẻ Bác, trên là quẻ Cấn (tức là dừng lại, Chỉ là dừng lại); còn dưới là quẻ Khôn (là thuận), có nghĩa là phải thuận theo mà dừng lại. Thuận theo Lẽ Trời mà dừng lại (thuận nhi chỉ chi 順而止之) vì Lẽ Trời là Âm trưởng thì Dương tiêu, đó là sự vận hành của Lẽ Trời, không sao cưỡng được!

Ở thời Bác, tiểu nhơn đạo trưởng, người quân tử phải biết thuận theo Thiên Lý mà ẩn thân… lui vào bóng tối, đi vào con đường “qui ẩn”: “Thiên địa bế, hiền nhơn ẩn”.

2.3. Đại Tượng

Sơn phụ ư địa: Bác Thượng dĩ hậu hạ, an trạch.

象曰:山附於地，剝上以厚下，安宅。

Quẻ Bác, là Núi nằm trên mặt đất. Muốn núi cho cao, phải nhờ dựa trên mặt đất vững vàng (“Hậu hạ 厚下)” là nền phải cho thật vững.

Lão Tử đã có nói: “Cao dĩ Hạ vi Cơ” (cái Cao phải lấy cái Thấp làm nền), tức là như hào từ Đại Tượng nói: “thượng dĩ hậu hạ”. Đất mà không dầy, núi đổ; nền móng không vững vàng, đừng mong tạo lập được cái gì trên đó.

Cho nên, theo tượng quẻ Bác, phải biết lo, trước nhất, là đắp nền cho vững cái đã! Phải lấy “hạ từng cơ sở” làm nền, mới có thể xây dựng “thượng từng cơ sở” bên trên: “thượng dĩ hậu hạ, an trạch” (“Trạch”, là chỗ ở của dân gian) phải được an cư lạc nghiệp. Không được thế, thì chế độ nào cũng đổ, chánh thể nào cũng hư! Hễ “dân giàu” thì “nước mới mạnh”, có “hữu sản hóa”.

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.4. Tiểu Tượng

2.4.1. Hào Sơ Lục

Sơ Lục: Bác sàng dĩ túc, miệt trinh, hung.

初六:剝床以足，蔑貞，凶。

Tượng viết: Bác sàng dĩ túc, dĩ diệt hạ dã.

象曰:剝床以足，以滅下也。

“Sàng”, 床 là cái giường ngủ, tượng chỗ an nghỉ. “Bác sàng dĩ túc” là đẽo cái giường mà lại đẽo ngay 4 chơn (cẳng giường) thì giường sập còn gì!

Khí Âm bắt đầu ở dưới đi lên, tức là đẽo lần lên trên; “miệt trinh” là tiêu diệt chánh đạo, nên hào từ mới nói “dĩ diệt hạ dã” (tiêu diệt ngay nơi cái gốc của nó).

Thật, đáng lo cho thế nước chông chênh!

2.4.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Bác sàng, dĩ biện, miệt trinh, hung.

六二:剝床以辨，蔑貞，凶。 “Biện” 辨 là cái then giường

Đẽo giường mà đẽo đến cái then giường, nên càng trở thành hung.

Đẽo giường mà đẽo đến cái then giường, là nguy sắp đến rồi! Hào Nhị cùng với hào Sơ cùng là một bầy tiểu nhơn mà xúm hại người quân tử thì tai họa càng thêm thảm hại.

Sở dĩ bọn tiểu nhơn càng ngày càng tăng, mà người quân tử lơ là không lo đoàn kết, hoặc nói cho đúng hơn, chưa biết đoàn kết (vị hữu “dự” dã). “Dự”, là đảng dự. Nếu quân tử mà biết đoàn kết với nhau, thì cũng có thể tránh được phần nào bọn tiểu nhơn thắng thế!

Tuy nhiên, nói thế, là mong mỏi thôi, chứ quân tử, bản tánh đâu có thích kết phe kết đảng, họ thích sống một mình trong cô đơn tịch mịch! Trái lại, kẻ tiểu nhơn thì thích kết phe kết đảng, thích sống trong quần đoàn! Xem ngay trong một bầy trẻ, đứa nào “xuất chúng” ưa chơi riêng một mình… Bởi vậy, mới dùng đến danh từ “xuất chúng” để ám chỉ những bậc quân tử vĩ nhân! “Xuất chúng” là ra khỏi quần đoàn! Không có bậc “vĩ nhân” nào lại thích sống với quần đoàn; hạng thích sống trong quần đoàn có bao giờ là bậc vĩ nhân!

2.4.3. Hào Lục Tam

Lục Tam: Bác chi, vô cựu; thất thượng hạ dã.

六三:剝之，無咎，失上下也。

Ở thời Bác loạn mà được gọi là “vô cựu” khi kẻ tiểu nhơn biết hồi đầu đi theo người quân tử mà đoạn tuyệt với những bè bạn bên trên và phía dưới. Ý nói hào Tam, trên có 2 hào Âm, dưới cũng có 2 hào Âm, bỏ hết bọn tiểu nhơn chung quanh để ứng tiếp với hào Thượng Cửu là người quân tử! (thất thượng hạ dã). Cho nên, ở thời Bác loạn, lại được vô cựu.

2.4.4. Hào Lục Tứ

Lục Tứ: Bác sàng dĩ phụ: Hung. Thiết cận tai dã.

六四:剝床以膚，凶。切近災也。

Âm đã đến hào Tứ: quân tử bị “đẽo” đến tận da thịt rồi! Phải nói, đây là hung triệu (thiết cận tai dã 切近災也! Tai họa đã đến cận bên mình.

Quẻ Bác, chỉ có một hào Dương (Thượng Cửu) như ngọn hải đăng. Ngọn đèn mà tắt, thì nhân loại sẽ bị đắm chìm trong khổ ải! Nóc nhà mà bể nát, thì bọn tiểu nhơn cũng không sống được!

2.4.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: Quán ngư, dĩ cung nhơn sủng, vô bất lợi.

六五:貫魚，以宮人寵，無不利。

Tượng viết: Dĩ cung nhơn sủng, chung vô vưu, dã.

象曰:以宮人寵，終無尤也。

Hào Lục Ngũ, đứng trên bốn Âm, ở ngôi vị bậc chí tôn, tức là người đại thủ lĩnh trong bầy tiểu nhơn. Nếu Lục Ngũ thống lãnh quần Âm mà tiêu diệt hào Thượng Cửu, thì đạo Trời cũng hỏng luôn hay sao? Đạo Trời làm sao mất được!

Tại sao vậy? Đạo Trời có bao giờ chỉ có Âm mà không có Dương. Ở Thiên đạo có ngày nào mà không có Thái dương, mà ở Thế đạo cũng không bao giờ có ngày nào mà không có quân tử… Cho nên càng đè nén một bên Dương, thì Dương càng thêm mạnh (tương dục phế chi, tất cố hưng chi). Cho nên Lục Ngũ dù sao, rồi cũng dẫn quần âm về đầu phục Thượng Cửu, đó là luật “tổn hữu dư, bổ bất túc”. Ngoài Lục Ngũ, không còn ai có quyền thế sai bảo bọn “quần âm”!

“Vật cùng tắc biến” là thế! Cho nên Bác loạn mà đi đến hào Ngũ, thì biến! Đó là yếu nghĩa của câu “Âm Dương bất trắc vị chi Thần” “Loạn cực, trị sinh” là thế.

Lục Ngũ mà biết dẫn bầy tiểu nhơn phục tùng quân tử, khác nào bà Hậu Phi dắt đoàn cung nhơn lên hầu Vua, và được Vua yêu tất cả, nên sau cùng không có gì lỗi cả (chung vô vưu dã 終無尤也).

2.4.6. Hào Thượng Cửu

Hào Thượng Cửu: Hào chủ não quẻ Bác.

a) Thạc quả bất thực,

Quân tử đắc dư,

Tiểu nhơn bác lư.

碩果不食

君子得輿

小人剝廬。

b) Quân tử đắc dư

Dân sở tải dã

Tiểu nhơn bác lư

Chung bất khả dụng dã.

君子得輿

民所載也

小人剝廬

終不可用也。

“Thạc quả” là trái cây rất to; “thực” là ăn được. Hào Thượng Cửu, là hào Dương ở trên cao bị Âm đẽo gần hết phía dưới rồi! Tượng, cây trái đã rụng hết (bác, là rụng), chỉ còn một trái thật to ở trên ngọn cây, không bị hái xuống để ăn! Mà là để làm giống.

Trái lớn, mà không bị hái xuống để ăn, là để dành làm giống! Đó, là nòi giống người quân tử chưa bị tuyệt! mà cũng chẳng bao giờ bị tuyệt.

Theo về cái thể của Quẻ mà nói, thì Bác là thời của kẻ tiểu nhơn. Mà theo cái tượng của Hào, thì Thượng Cửu là cái mầm giống của người quân tử chứa trong những tác phẩm vô tiền khoáng hậu, như những ngọn hải đăng trên những sóng gió hãi hùng đang đắm chìm nhân loại!

3. Quẻ Sơn Địa Bác là quẻ HUNG hay CÁT?

“Oanh” là chim hoàng oanh, “thước” là chim khách, “đồng lâm” là cùng ở trong rừng. “Oanh thước đồng lâm” là chuyện có một con chim khách nhỏ, trời tối lạc đàn trú tạm trong rừng. Không ngờ trong rừng có con chim hoàng oanh thấy chim khách sinh ra ác ý. Kẻ gieo phải quẻ này, chủ là kẻ tiểu nhân đố kỵ, có điềm “Việc làm không thành”.

Như vậy Quẻ Sơn Địa Bác có điềm “Việc làm không thành” thuộc nhóm quẻ xấu nhất kinh dịch. Quẻ Bác chỉ thời vận khó khăn, gian khổ, nhiều rủi ro. Là thời kỳ của kẻ tiểu nhân, nhiều điều tiêu cực, không phải là cơ hội cho việc hoàn thành sự nghiệp. Tuy nhiên thời vận có lợi hơn cho nữ giới, cho những kẻ xu thời. Không nên triển khai công việc mới, cố giữ như cũ là hơn vì mọi hi vọng đều không thành. Tài vận không có, dễ sinh hao tài tốn của. Xuất hành bất lợi dễ gặp nguy hiểm. Bệnh tật hiểm nghèo có khi nguy đến tính mạng, nhất là đối với người già. Kiện tụng bị thua thiệt, hao tốn tài sản. Thi cử khó đạt. Tình yêu nhiều kẻ dèm pha. Hôn nhân trắc trở, khó thành.

XEM THÊM:Quẻ 22 – Sơn Hỏa Bí

4. Ứng dụng của quẻ Sơn Địa Bác trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của quẻ Sơn Địa Bác trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Sẽ không trở thành hiện thực được.
Hôn nhân: Không xứng đôi. Nếu vẫn kết hôn, người chồng sẽ chết trước tiên. Không thể tin tưởng hoàn toàn người mai mối hay người giới thiệu.
Tình yếu: Sẽ kết thúc trong bi kịch hoặc bị phía bên kia từ chối, thậm chí có thể bị xua đuổi.
Gia đạo: Gia cảnh sa sút. Thêm nữa, các thành viên trong gia đình và bà con còn lạnh nhạt với nhau. Phải nhẫn nại và im lặng chịu đựng gian khó lẫn cay đắng để gia đình giành lại được vận may.
Con cái: Không con, con cái yếu đuối và bệnh hoạn, bất đồng giữa cha mẹ và con cái. Thai nghén: con gái.
Vay vốn: Không thành công.
Kinh doanh: Thất bại và lỗ. Tốt nhất hãy rút lui và chờ thời cơ thích hợp.
Thị trường chứng khoán: Suy thoái.
Tuổi thọ\ Bệnh tật và đoản thọ: Phải biết chú trọng đến sự tư dưỡng.
Bệnh tật: Có thể gặp tử vong. Bệnh truyền qua đường sinh dục, chứng viêm phúc mạc, bệnh lao, các tật bệnh về phổi, và các bệnh liên quan đến đầu.
Chờ người: Sẽ không đến. Nếu có đến, người này sẽ mang lại rắc rối.
Tìm người: Người này đã đi bởi có sự thất bại, vấn nạn về tiền bạc, hay việc tình ái. Hãy tìm ở hướng đông bắc hoặc tây nam, trong vùng núi hay cạnh vùng sông nước nào đó; có thể sẽ không thể tìm được người này.
Vật bị mất: Đã bị mất cắp hay thất lạc. Sẽ không tìm lại được.
Du lịch: Có thể xảy ra rắc rối trên đường. Tốt nhất không nên tiếp tục.
Kiện tụng và tranh chấp: Thất bại thảm hại hoặc nhục nhã.
Việc làm: Trong lúc này, vô phương hy vọng.
Thi cử: Điểm quá kém.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyến môn hay chỗ làm: Bất lợi. Không thuận lợi để xúc tiến kế hoạch.
Thời tiết: Thời tiết liên tục xấu.
Xem thế vận: hiện khó khăn, gian khổ. cần ẩn nhẫn chịu đựng.
Hy vọng: hiện tại không hy vọng.
Xem tài lộc: chưa có, gặp việc hao tổn.
Sự nghiệp: không thành, nên dừng lại.
Nhậm chức: khó thành.
Nghề nghiệp: không thành.
Tình yêu: không thuận, phía nam giới bị thiệt vì nữ giới.
Hôn nhân: trắc trở, không thành.
Đợi người: họ không tới.
Đi xa: không nên, nếu đi giữa đường gặp sự cố.
Pháp lý: bất lợi về mình.
Sự việc: khó khăn, vất vả.
Bệnh tật: bệnh nặng, khó qua với người già.
Thi cử: kết quả chưa đạt.
Mất của: của mất khó tìm.
Xem người ra đi: chuyến đi nguy hiểm đến bản thân. Đề phòng bất trắc.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Địa Bác chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 22 – Sơn Hỏa Bí – Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Tue, 13 Dec 2022 07:09:56 +0700

Quẻ Sơn Hoả Bí là quẻ số 22 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Sơn Hỏa Bí là gì?

Quẻ Sơn Hỏa Bí, đồ hình |:|::| còn gọi là quẻ Bí (賁 bi4), là quẻ thứ 22 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Sức dã. Quang minh. Trang sức, sửa sang, trang điểm, thấu suốt, rõ ràng. Quang minh thông đạt chi tượng: quang minh, sáng sủa, thấu suốt.

Quẻ Sơn Hỏa Bì là quẻ tốt hay xấu trong Kinh Dịch

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Hỏa Bí

2.1. Thoán Từ

Bí hanh, tiểu lợi hữu du vãng.

賁亨，小利有攸往。

Bất luận vật gì trong thiên hạ, phải trước có bản chất, sau mới có văn thái. Có bản chất rồi, lại được thêm văn sức, tất sẽ được hanh thông (Bí, hanh 賁亨).

Hay nói cách khác, hễ có Văn phải có Chất. Hữu văn, vô chất chỉ là phè phỡn. “Chất” nói đây, là chất “Chân”, chất “Thiện”, “thực chất”. Cho nên, có Văn mà thiếu phẩm chất, thì có thể thành tựu được chỉ trong những công việc rất nhỏ bé mà thôi, chứ không thể thành tựu trong những công trình đại sự (tiểu lợi du vãng 小利有攸往).

Về vấn đề Văn và Chất, ta thường nghe thiên hạ bình phẩm về loại văn có văn có chất, là loại văn có điện lực (style enflammé ou électrisé) lôi kéo kẻ khác theo mình như bị thôi miên! Đó là lối văn được nung nấu trong một tâm hồn như lửa cháy (hình ảnh “sơn trung hữu hỏa” của quẻ Sơn Hỏa Bí (Hỏa diệm sơn).

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2.2. Thoán Truyện

Thoán viết: Bí hanh, nhu lai nhi văn cương, cố hanh.

Phân cương thượng nhi văn nhu,

cố tiểu lợi hữu du vãng.

Cương nhu giao thác, thiên văn dã.

Văn minh dĩ chỉ, nhân văn dã.

Quan hồ thiên văn, dĩ sát thời biến.

Quan hồ nhân văn, dĩ hóa thành thiên hạ.

彖曰:賁亨，柔來而文剛，故亨。

分剛上而文柔，故小利有攸往。

彊柔交錯，天文也。

文明以止，人文也。

觀乎天文，以察時變。

觀乎人文，以化成天下。

Lời lẽ của Thoán truyện định nghĩa công việc của văn chương văn hóa thật là khám phá, nhưng cũng rất khó hiểu cho những ai mới học Dịch.

Nên biết: quẻ Kiền và Khôn, thuần chất là Dương hay Âm, nên chưa dùng được trong việc Văn sức. Phải lấy cái Biến của Kiền là Ly; và cái Biến của Khôn, là Cấn để làm việc Văn sức. Phải lấy Dương mà trang sức cho Âm; và phải lấy Âm mà trang sức cho Dương.

Quẻ Ly, là quẻ biến của quẻ Kiền. Kiền thì thuần Cương, cộc lốc, nóng nảy, nên thiếu văn hóa, phải nhờ dùng đến Khôn nhu để Kiền được vẻ văn minh, tức là Kiền biến ra Ly, là văn minh, là sáng sủa, tốt đẹp tuyệt vời.
Quẻ Khôn, thì thuần nhu, mộc mạc thật thà, nên phải nhờ chút Dương của quẻ Kiền điểm vào quẻ Khôn, biến thành quẻ Cấn ở hào trên của Khôn. Bây giờ, thì không còn gì là thuần Dương hay thuần Âm như Kiền và Khôn, mà đã biến thành Cấn và Ly – có được công dụng văn hóa: Ly là Kiền đắc nhất Âm, còn Cấn là Khôn đắc nhất Dương, rất là tốt đẹp làm sao!

Quẻ Bí, do 2 quẻ Cấn trên, Ly dưới cấu thành, mà Cấn là quẻ biến của quẻ Khôn, phân hào Dương của Kiền để văn sức cho Khôn; đó là “phân cương thượng nhi văn nhu”; còn ở quẻ Ly, thì lấy hào Âm của Khôn để văn sức cho Kiền “nhu lai nhi văn cương”.

Thoán truyện lại có câu rất quan trọng này: “Văn Minh dĩ chỉ, nhơn văn dã 文明以止，人文也”. Câu này, muốn nói lên vai trò của sự hạn chế (chỉ “止”, là dừng lại) trong vấn đề văn chương, văn hóa, văn minh. Phải biết có tiết chế, tiết độ.

Ly, là ngọn lửa nổ bùng lên, sức bành trướng của nó thật là vô hạn, vì bản chất của nó là vậy! Trên Ly, phải có Cấn (tượng quẻ Bí). “Cấn”, là núi, là “chỉ”, đứng dừng lại. Có Ly mà thiếu Cấn, chưa phải là Bí, là văn minh. “Cấn”, dằn đầu “Ly”, thật ý nghĩa huyền diệu vô cùng! Về văn học, người ta bảo: “Kẻ nào chưa biết hạn chế ngòi bút mình không bao giờ thành được Nhà Văn” (Qui ne sait se borner ne sait jamais écrire). Văn cô đọng, là văn hàm súc, có một công lực phi thường! Đó là chỗ hay của văn ngôn (cổ văn) hơn xa bạch thoại.

“Văn minh dĩ chỉ” là luật tắc căn bản cho tất cả mọi nền văn hóa từ xưa đến nay và mãi mãi sau này!

2.3. Đại Tượng

Sơn hạ, hữu hỏa: Bí.

山下有火，賁。

Quân tử dĩ minh thứ chính, vô cảm chiết ngục.

君子以明庶政，無敢折獄。

Lửa trên núi, tuy sáng thật, nhưng không phải là “minh tụ” ánh sáng được tụ lại một chỗ, như ánh sáng của hải đăng, của đèn dọi, cái sáng ấy không sáng xa được.

Cho nên người quân tử xem đó mà lo việc làm sáng cho mình (tự minh, tự giác) chứ không dám để ý đến việc to lớn và cao xa trong thiên hạ như việc xử đoán về Hình ngục (vô cảm chiết ngục 無敢折獄).
Tại sao Dịch rất lo sợ về việc Hình Ngục? Là bởi con người sở dĩ gây nhiều tội ác, nguyên do không đơn giản mà vô cùng phức tạp. Luật pháp, bất cứ luật pháp của chế độ nào, của bất cứ thời đại nào chỉ là một sự phòng bị, và nhất là một sự trả thù, chứ không có chút lòng gì nhân đạo, lo giáo dục nhân dân. Giai cấp nào cầm quyền cũng lo binh vực giai cấp của mình, thành ra gây bất mãn cho giai cấp bị trị… Vì vậy, Lão Tử rất chống đối việc“dĩ trị, trị thiên hạ”以治治天下 tức là lấy pháp luật để trị dân, chỗ mà ông bảo: “pháp lệnh tư chương, đạo tặc đa hữu 法令滋彰，盜賊多有。” (Pháp lệnh càng tỏ rõ; đạo tặc càng thêm nhiều), là vì cái mà ta gọi là Công lý, thực sự chỉ là Công lý của giai cấp cầm quyền, và như vậy, đâu phải còn là công lý nữa mà là “tư lợi”, “tư quyền” của giai cấp đương quyền thôi! Và như vậy, “quá công bình, quá bất công” (như ngạn ngữ la-tinh “summum jus, summa injuria” (excès de justice, excès d’injustice). Công lý một chiều, thuận lợi cho kẻ thắng trận, kẻ đang cầm quyền, đó là “lẽ phải của kẻ mạnh” (la raison du plus fort), chỉ có giá trị nhất thời mà thôi! Vì nó hết sức bất công.

2.4. Tiểu Tượng

2.4.1. Hào Sơ Cửu

Sơ Cửu: Bí kỳ chỉ, xá xa nhi đồ.

初九:賁其趾，舍車而徒。

Tượng viết: Xá xa nhi đồ, nghĩa phất thừa dã

象曰:舍車而徒，義弗乘也。

Sơ Cửu là dương cương đắc chánh, ở vào thể nội quái “Ly minh”, đó là người có đức “Minh”, nhưng vì còn ở dưới chót quẻ, buổi đầu tiên, chỉ vừa có đủ sức để “tu sức” phẩm hạnh của mình thôi, mà cũng chỉ là bổn phận của người đứng dưới!

Câu “bí kỳ chỉ” là trau dồi phần dưới “ngón chơn cái” (chỉ 趾 , ngón chơn cái). Người này là người quân tử chỉ tu theo “tiểu thừa”, lo việc “tự giác” chứ chưa dám có cao vọng làm công việc “độ tha”… Bởi, là một con người biết an phận mà không dám có “tham cầu”, nên mới có lấy tỉ dụ “bỏ xe” (xá xa 舍車 để đi bộ, đồ, là đi bộ 走). Ý muốn nói, dù có ai đem xe ngựa, tức là đem công danh phú quý mà dụ dỗ cũng không chấp nhận; là một kẻ thành thật chơn tu, biết khinh thường con đường hoạn lộ!

Sơ Cửu được hào từ khuyên, đừng có ngồi xe mà nên đi bộ tốt hơn! (xá xa nhi đồ)! Chữ “nghĩa 義” ở đây, có nghĩa là “nghi”, là nên tức là khuyên “nên bỏ xe mà đi bộ”. “Đi bộ”, không đi xe, cũng là một lối trang sức của bậc hiền!

2.4.2. Hào Lục Nhị

Lục Nhị: Bí kỳ tu.

六二:賁其須

Tu 須 , là râu mép.

“Bí kỳ tu” là, hãy lo trang sức bộ râu của mình! “Bộ râu” đâu phải là vật tự động (autonome) mà do cái hàm. Hàm động thì bộ râu cũng máy động theo.

Hào Lục Nhị thuộc về quẻ Nội Ly, và cũng là chủ chốt của nội quái! Lục Nhị nhờ vậy, biến thành một người trọng yếu trong thời Bí (văn sức) này. Săn sóc bộ râu, cũng là một lối trang sức khó khăn!

Tuy nhiên, cũng nên biết rằng: bộ râu là để dùng làm vật trang sức cho cái đẹp của bộ miệng, chớ tự nó không đẹp cũng không xấu! Xấu hay tốt là do bản chất của cái miệng.
Tượng như bộ râu làm đẹp cho cằm, nhưng trước hết phải có một cái cằm đẹp, nghĩa là rộng, nở nang, phương phi… thì thêm vào bộ râu mới đẹp! Nếu gặp phải cái cằm “lẹm”, thì bộ râu cũng chả có ích gì! Đây là thử lấy theo tướng pháp mà luận cho dễ hiểu cái gì là chánh, cái gì là phụ. Có một “tứ” cao siêu mà được dùng một câu văn hay để trình bày, thì cái “tứ hay” nhờ “văn hay” mà thêm đẹp đẽ. Trái lại, nếu “tứ chẳng có gì hay cả” dù có dùng từ ngữ đẹp bao nhiêu, cũng không sao làm cho tứ ấy đẹp hơn được!

Hào từ này dạy ta cách trang sức cho Nhị. Nhị, âm nhu đắc chánh, là tượng một bộ cằm đẹp nở nang vuông tròn, nếu có thêm bộ râu, càng thêm đẹp hơn!

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.4.3. Hào Cửu Tam

Cửu Tam: Bí như, nhu như, vĩnh trinh, kiết.

九三 : 賁如，濡如，永貞，吉。

Hào Cửu Tam là dương cương đắc chánh (dương cư dương vị) ở hào cuối cùng của quẻ Ly, là đã đi đến chỗ cực minh (văn minh chi cực), chính là kẻ có Tài, có Học đủ để trang sức kẻ khác chung quanh như 2 hào âm trên và dưới quẻ Tam, nên gọi là “Bí như” 賁如 .

Cương và Nhu, trang sức cho nhau, lâu ngày, được thấm nhuần như ta dùng “nước sơn” để trang sức cho da thịt được mịn màng (nhu như 濡如) .

Tuy nhiên, Tam và Tứ không phải chánh ứng với nhau, chỉ nhờ ở gần bên nhau mà giúp đỡ cho nhau, e lâu ngày sinh ra tình lưu luyến mà mê nhau (bởi một âm một dương nên có sự dan díu tư tình, nhưng không đúng vị mà thành ra sái đạo, nên Thánh nhơn mới có lời răn: Trang sức cho âm, cần phải luôn luôn gìn giữ Chánh đạo cho được lâu bền, thì mới tốt (vĩnh trinh kiết 永貞吉).

“Gìn giữ chánh đạo” nghĩa là gì? Nghĩa là, phải giữ kỹ phẩm chất, chứ đừng lo trang sức những thứ “gỗ mục”, như người xưa thường nói: “hủ mộc nan điêu” (gỗ mục, khó mà điêu khắc).

Xem như thuật sơn mài, người thợ trước khi sơn phết lớp mài lên khúc gỗ, bao giờ cũng lựa khúc gỗ tốt, bằng thứ “cây chắc thịt”, không bao giờ dùng thứ “gỗ mục”, “gỗ bở”…

Chữ “vĩnh trinh” là then chốt, vì nếu không giữ “chất” tốt được bền vững, thì dù nước sơn có đẹp bao nhiêu, cũng chỉ là một thứ “sơn phết” lấy lệ, lâu ngày nước sơn sẽ phai và nhã màu! Có được chất tốt, được “vĩnh trinh”, thì đâu cần phải phụ vào bằng nước sơn… trái lại, người ta để nguyên chất, như các thứ gỗ quý dùng làm bàn ghế! Nên mới nói: cái tốt của “vĩnh trinh”, là không gì làm cho nó “phai” được “chung mạc chi lăng dã”.

2.4.4. Hào Lục Tứ

Bí như, ba như, bạch mã hàn như, phỉ khấu hôn cấu.

六四:賁如，皤如，白馬翰如，匪寇婚媾。

Tượng viết: Lục tứ đương vị nghi dã, phỉ khấu hôn cấu, chung vô vưu dã.

象曰:六四，當位疑也。匪寇婚媾，終無尤也。

Lục Tứ là âm nhu, dưới ứng với hào Sơ là dương cương: 2 bên đều được “đắc chánh”, “âm cư âm vị” là hào Tứ; “dương cư dương vị” là hào Sơ, nên rất sẵn lòng trang điểm cho nhau.

Nhưng ở khoảng giữa có hào Tam, nên giữa Tứ và Sơ bị Tam gián cách. Tại sao bị Tam gián cách, là bởi Tam là dương cương chống lại, nếu Tam là âm nhu thì không có sự ngăn cản, vì Âm là thuận, không bao giờ ngăn cản.

Tuy vậy, Tam vẫn là người quân tử ôn nhu, đâu phải là kẻ dữ mà hãm hại tình cảm của đôi bên Sơ và Tứ. Lâu ngày, thấy Tam là người tốt, nên hai bên mới kết hôn với nhau (phỉ khấu, hôn cấu).

“Phỉ khấu”, là Tam không phải là loại người xấu, nên 2 bên Sơ và Tứ mới kết hôn với nhau “hôn cấu”.

Chữ như 如 , chỉ là tiếng đệm, không có nghĩa gì cả.

Chữ “ban như 皤如” có nghĩa là trắng phau. Tứ, lòng muốn mau gặp Sơ, như muốn cỡi ngựa bạch (bạch câu) mà bay đến Sơ. (Nên để ý: Tứ là Âm, nên mê Sơ là Dương, nên Âm có tánh hay ghen). “Hàn như” là bay đi.

2.4.5. Hào Lục Ngũ

Lục Ngũ: Bí vu khưu viên, thúc bạch tiển tiển lẫn, chung kiết.

六五:賁于丘園，束帛戔戔，吝，終吉。

Tượng viết: Lục ngũ chi kiết, hữu hỉ dã.

象曰:六五之吉，有喜也。

Hào Lục Ngũ, là âm nhu, có đức trung chánh, lại ở thời Bí (văn sức), tức là người biết lo trang sức thực thà chân chánh, nghĩa là vừa phải, đứng đắn đúng với đạo Trung: không quá xa xỉ, cũng không quá tằn tiện: “Thúc bạch tiện tiện” là nói về “miếng lụa trắng” (thúc bạch) “thường thường” (tiện tiện) thôi…

Người chúng ta vượt lên những miền thấp thỏi của những kẻ tầm thường để đi vào những vùng cao siêu thanh quí; ta gặp một người mà ai cũng kính mến, ai cũng muốn làm bạn. Nhưng mà họ không tiếp ta một cách xa hoa lộng lẫy vì họ là người đơn giản cao thượng, thấy hình như họ không được hào hoa cho lắm! Sự trang sức của họ có vẻ như lạt lẽo bề ngoài, mà bên trong nồng hậu dễ tin. Chung cuộc, tốt (chung kiết).

2.4.6. Hào Thượng Cửu

Thượng Cửu: Bạch bí, vô cựu;

上九:白賁，無咎。

Tượng viết: Bạch bí vô cựu, thượng đắc chí dã.

象曰:白賁無咎，上得志也。

Phàm trang điểm, là phải dùng đến ngũ Sắc (năm màu), thế mà lại bảo Trang điểm với toàn màu trắng, thì trang điểm cái gì mới được chứ! Cái màu nhiệm, chỗ huyền diệu của đạo “trang sức” là chỗ “Bạch Bí” này!

Màu Trắng (Bạch) là màu chánh, màu không màu (tức là vô sắc). Được trang điểm bằng màu Trắng, thì Ngũ sắc chỉ là biến đạo của màu Trắng (màu giả tạo) người ta đã đi đến mức cao nhất của thuật trang điểm rồi! (le sommet de l’Art c’est d’être extrêmement simple). “Như trong phép “hội họa” của Trung Quốc, ta thấy họ bỏ cả ngũ sắc, chỉ dùng có một màu đen, khi đậm khi nhạt, hòa với nước lã trên tờ giấy trắng mà thôi. Màu sắc dù có dùng đến, thì cũng chỉ lợt lạt và rất ít, chứ không lòe loẹt, vì chỉ có sự cực kỳ đơn giản mới tượng trưng được hai chữ Hư Vô, tức là cái vô cùng vô tận của vũ trụ”.

3. Quẻ Sơn Hỏa Bí là quẻ HUNG hay CÁT?

Dưới núi có lửa là Quẻ Bí. Người quân tử theo đó, làm sáng tỏ những việc nhỏ trong chính trị, không dám khinh đoán việc hình ngục. Quẻ Bí chỉ thời vận xấu, bề ngoài tưởng mọi sự dễ dàng nhưng thực chất khó khăn, suy thoái. Công danh sự nghiệp lúc đầu có vẻ thuận lợi nhưng càng về sau càng sa sút, thậm chí hữu danh vô thực. Thời vận của những người có bề ngoài hào nhoáng nhưng bên trong trống rỗng. Tài vận kém, kinh doanh không có thực chất. Kiện tụng dễ thất bại. Thi cử chỉ đạt bình thường. Tình yêu hào nhoáng nhưng khó thành. Gia đình bằng mặt, không bằng lòng.

XEM THÊM:Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp

4. Ứng dụng của quẻ Sơn Hoả Bí trong đời sống hàng ngày

Ứng dụng của Quẻ Sơn Hỏa Bì trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: ước muốn khiêm tôn sẽ trở thành hiện thực, nhưng những hy vọng thái quá hay ngông cuồng thì không.
Hôn nhân: Phía bên kia có thể đang giấu giếm điều gì đó. Phải điều tra và quyết định sau khi mọi việc đã sáng tỏ hay đã được công khai.
Tình yêu: Có thể thành công, nhưng sẽ thất vọng với kết quả khi kỳ vọng đặt ra quá cao.
Gia đạo: Bề ngoài dễ khiến người khác bị lầm – bên trong thì nghèo đói và đau khổ.
Con cái: Có vẻ con cái đang yếu đuối và bệnh hoạn. Thai nghén: con gái.
Vay vốn: Khoản vay nhỏ thì có thể, còn khoản vay lớn thì không.
Kinh doanh: Thành công và lợi nhuận.
Thị trường chứng khoán: Bùng phát giả tạo, giá chẳng bao lâu sẽ giảm.
Tuổi thọ: Thể chất yếu đuối. Nếu không điều độ và làm chủ được bản thân, có thể sẽ bị đoản thọ.
Bệnh tật: Nghiêm trọng hơn nhiều so với bề ngoài. Hãy biết quan tâm chăm sóc sức khỏe, bằng không có thể gặp nguy hiểm.
Chờ người: Người này sẽ đến, nhưng sẽ gây thất vọng.
Tìm người: Chẳng bao lâu sẽ trở về hay sẽ biết được những nơi lui tới của người này. Họ có thể đang trốn hoặc đang ở trong nhà bạn hay nhà người thân nằm phía hướng nam hoặc hướng đông bắc.
Vật bị mất: Đã bị để sai chỗ vào cái gì đó. Hãy tìm ở hướng nam hoặc hướng đông bắc.
Du lịch: Đi gần thì tốt, Đi xa thì không nên.
Kiện tụng và tranh chấp-. Bất lợi, nhưng hòa giải thì khả thi.
Việc làm: Có thể tìm được, nhưng nếu điều kiện đề ra quá cao, kết quả sẽ thất bại.
Thi cử: Điểm cao.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Cát tường.
Thời tiết: Quang đãng, nhưng chẳng bao lâu trời sẽ đầy mây.
Thế vận: hiện trong tình trạng có khó khăn, không toại ý. Muốn thoát ra được phải hành động đúng theo thân phận hiện tại để vượt qua, sau đó qua được thi tiến lên.
Hy vọng: có hy vọng, nhưng còn xa, hiện không nên hy vọng nhiều.
Tài lộc: có, nhưng chưa đến ngay.
Sự nghiệp: ban đầu có, đề phòng sự sa sút về sau và lúc hữu danh vô thực.
Nhậm chức: chưa hoàn toàn như ý.
Nghề nghiệp: giữ nguyên việc cũ, nghề cũ thì tốt.
Tình yêu: đôi bên không ưa nhau.
Hôn nhân: khó hợp, không nên tin người ngoài.
Đợi người: họ sắp tới.
Đi xa: có tốn kém nhưng đạt mục đích.
Pháp lý: nên hòa giải thì tốt, nếu cố tranh chấp sẽ thất bại.
Sự việc: khó xong vì chưa đồng lòng.
Bệnh tật: cổ nhẹ, nhưng đề phòng trầm trọng.
Thi cử: đạt đạt mức bình thường.
Mất của: của khó tìm.
Xem người ra đi: đi không mục đích, sau lại trở về.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Sơn Hỏa BÍ chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!

Quẻ 21 - Hỏa Lôi Phệ Hạp - Luận giải ý nghĩa 64 quẻ Kinh Dịch

Tử Vi Biết Tuốt — Wed, 12 Oct 2022 07:10:40 +0700

Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp là quẻ số 21 trong tổng số 64 quẻ trong Kinh Dịch. Vậy quẻ này là quẻ HUNG hay CÁT? Quẻ này có ý nghĩa luận giải ra sao và các ứng dụng của nó trong đời số hàng ngày như thế nào? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây của Thăng Long Đạo Quán! Mời các bạn cùng đón đọc!

1. Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp là gì?

Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp là quẻ tốt trong Kinh Dịch

Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp, còn gọi là quẻ Phệ Hạp, đồ hình |::|:| (噬嗑 shi4 ke4), là quẻ thứ 21 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Khiết dã. Cấn hợp. Cẩu hợp, bấu víu, bấu quào, dày xéo, đay nghiến, phỏng vấn, hỏi han (học hỏi). Ủy mị bất chấn chi tượng: tượng yếu đuối không chạy được.

XEM THÊM: Quẻ Kinh Dịch là gì?

2. Luận giải ý nghĩa quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp

2.1. Thoán Từ

Phệ Hạp, hanh, lợi, dung ngục.

噬嗑：亨，利，用獄。

Phệ Hạp, là cắn cho nát, để mà hợp lại. Việc trong đời, từ gia đình đến xã hội quốc gia, nhân loại mà không sao hợp nhau lại được, không sống chung hòa bình được, là tại sao?

“Lôi” và “Hỏa” là 2 lực vô cùng mạnh bạo, mà Thánh nhơn tác Dịch, khuyên kẻ cầm quyền trị nước nên dùng để trừ khử bọn này không thể nới tay! thì may ra, thiên hạ mới sống được yên thân, hòa bình và hạnh phúc! (phệ hạp hanh, lợi dung ngục).

Lôi, là uy vũ rất mạnh; hỏa, là lòng sáng suốt minh chánh, là 2 việc rất cần để trừ cái họa “phệ hạp”. Cho nên, hằng ngày chớ do dự mà dung túng cho con em mình được phép hội hợp, ngồi lê đôi mách bàn tán và nói xấu chuyện người! Người quân tử phải tuyệt đối cấm đoán con em mình xa lánh ngay một cách dứt khoát bọn người đa ngôn đa sự, luôn luôn gièm siểm kẻ tài hay trí, giỏi hơn chúng. Đó là bọn gián cách mà Dịch truyện gọi thẳng là “thiên hạ chi đại họa dã” 天下之大禍也。

Nhà Phật cho rằng Vọng Ngữ là một trong Ngũ giới, lại là thứ nghiệp chướng nặng nề nhất lôi cuốn theo nó cả bốn “giới cấm” kia! Khẩu nghiệp do vọng ngữ… gây ra đầy tội ác đáng sợ. Phần Thoán truyện, không có gì lạ, chỉ nhại đi nhại lại những gì đã nói ở Thoán từ. Vậy xin bỏ qua bớt sự rườm rà vô ích.

2.2. Đại Tượng

Lôi Điện Phệ Hạp, tiên vương dĩ minh phạt sắc pháp.

象曰：雷電噬嗑，先王以明罰敕法。

Trên là quẻ Ly (Hỏa)

Dưới là quẻ Chấn (Lôi).

Lôi và Điện đồng thời phát ra, như Minh và Uy đồng thời tịnh dụng, đó là tượng của quẻ Phệ Hạp (Hỏa Lôi Phệ Hạp).

Kẻ trị nước ở thời Phệ Hạp (phải cắn mạnh mới hòa hợp được thiên hạ), phải có đủ lòng sáng suốt và dùng đến Uy vũ (gọi là Minh Uy) để cầm cân công lý. Nhất định phải dùng đến Ngục hình, mà là một thứ hình ngục “minh phạt 明罰” bằng “sắc lệnh” rõ ràng (sắc pháp 敕法) . Phạt thật nặng bọn gián cách!

XEM THÊM: Luận giải 64 quẻ trong Kinh dịch!

2.3. Tiểu Tượng

2.3.1. Hào Sơ Cửu

Lý giảo diệt chỉ, vô cựu.

初九：履校滅趾，無咎。

Tượng viết:

Lý giảo diệt chỉ, bất hành dã.

象曰：履校滅趾，不行也。

Toàn quẻ Phệ Hạp chuyên nói về việc Hình Ngục, nên 6 hào được chia ra làm 2 hạng người: Sơ và Thượng là hạng người không chức vị, là hạng người bị thọ hình. Bốn hào ở giữa, Nhị, Tam, Tứ, Ngũ là hạng có chức vị được quyền dụng hình.

Hào Sơ Cửu, ở dưới chót quẻ Phệ Hạp là một kẻ tiểu nhơn, lúc đầu tiên bị thụ hình, nhưng vì tội nhỏ nên chỉ bị cùm chơn thôi (Đây là hình thức dụng hình bên Trung Quốc thời xưa, hễ tội nhỏ (tiểu hình) thì bị cùm chơn (tức như bị giam, không cho đi tự do bên ngoài). (Lý giảo, là cùm chơn).

Ở Hệ từ có nói: Mới vừa có tội nhỏ, mà trừng trị ngay; là răn dạy nó không làm nên đại tội! Chính là làm phúc cho tiểu nhơn vậy! “Cùm chơn” tuy đau, mà tương lai sẽ “vô cựu” không phạm tội đại hình! Đó là chận đứng, không cho nó hành động tội lỗi nữa!

Đây, là bọn dân ngu ngoan cố, chỉ biết sợ pháp luật chứ không biết phục thiện. Không thể quá dễ dãi, quá dùng lòng nhân mà làm hại nó về sau. Phải cứng rắn ngay lúc ban đầu, thì mới có thể cứu nó trong tương lai khỏi bị đại hình! Đừng làm cái việc “nuôi loạn” để “trị loạn” kiểu Sở Trang Vương vô cùng hiểm độc.

2.3.2. Hào Lục Nhị

Phệ phu, diệt tỉ, vô cựu.

六二：噬膚，滅鼻，無咎。

Bốn hào giữa của quẻ Phệ Hạp, tượng những kẻ có chức vị dụng hình. Còn 2 hào Sơ và Thượng, là tượng những kẻ bị thụ hình. Bốn hào trong, đều được quyền “Phệ” là cắn, nghĩa là dùng hình ngục. Cho nên Nhị, phệ phu; Tam, phệ tích nhục; Tứ, phệ kiền trị; Ngũ, phệ kiền nhục.

Hào Lục Nhị cư trung đắc chính, tiếp ứng được với hào Lục Ngũ, chính là người được vị “quốc trưởng” giao cho sự xử lý hình ngục.

“Nhị” cỡi trên hào “Sơ”. Sơ có tánh ngang ngạnh, nên trị Sơ, có phần khó khăn và cần phải khéo léo, chớ quá nặng tay! Nên biết Nhị là hào đắc trung đắc chánh, đó là một vị quan trung chánh dễ được nhân tâm. Bởi “Sơ” là kẻ cương cường ngang ngạnh, nên Nhị bị bắt buộc phải dụng đến hình phạt hơi nặng, tượng như cắn vào mớ thịt mềm (phệ phu, diệt tỉ), lún cả cái mũi vào mớ thịt mềm, ý nói vì quá nóng nảy nên mất đi cái khiếu linh mẫn (on perd la subtilité du flair). “Mớ thịt mềm” là muốn nói kẻ làm ra tội chưa “già” nên thịt còn mềm! Tuy “cắn” nhẹ mà đau, có đau mới có thể làm cho Sơ cải tà qui chánh được.

2.3.3. Hào Lục Tam

Phệ tích nhục, ngộ độc, tiểu lẫn, vô cựu.

六三：噬腊肉，遇毒，小吝，無咎。

Tượng viết:

Ngộ độc, vị bất đáng dã.

象曰：遇毒，位不當也。

Lục Tam cũng là người có quyền dụng hình, nhưng là hào âm ở vị dương (âm cư dương vị) nên địa vị không được chánh đáng (“vị bất đáng 不當也”). Tuy có quyền hành, mà không được người người tâm phục (bất chánh) e còn bị oán thù mà có hại cho sinh mạng sau này, nên tượng như “cắn” mà đụng phải xương cứng, lại bị ngộ độc (phệ tích nhục ngộ độc). Tuy vậy, cũng không có lỗi! (vô cựu 無咎).

2.3.4. Hào Cửu Tứ

Phệ kiền trị, đắc kim thỉ, lợi gian. Trinh kiết.

九四：噬乾胏，得金矢，利艱，貞吉。

Kiền trị, là thịt bọc xương khô cứng; “đắc kim thỉ” được mũi tên bịt bằng sắt. Cửu Tứ là dương cương, có cương là có trực, lại ở cận Lục Ngũ, nên Tứ có trách nhiệm nặng nề, lo trừng trị dân trong cả nước.

Tứ, có đức cương trực lại được ở thể Ly (là sáng suốt), cho nên dù cho gặp phải lũ người có thế lực lớn, hoặc có vũ trang cướp bóc, Tứ “cắn” như chơi (de puissants adversaires de l’Etat).

Thịt liền xương, lại còn được phơi khô (kiền trị 乾胏) mà Tứ “cắn dễ như chơi”! Lại còn có được cung tên bịt đầu bằng kim khí, nghĩa là được quyền bắn giết nếu cần! (đắc kim thỉ 得金矢). Tứ, là một bực quan to, được cả quyền tự mình sinh sát… Có điều, Tứ tuy là dương cương, có tài, mà bị ở cái thế “Dương cư Âm vị” nên có tánh hơi yếu đuối như đàn bà, do dự, không nỡ dùng cương đạo.

2.3.5. Hào Lục Ngũ

Phệ kiền nhục, đắc hoàng kim, trinh lệ, vô cựu

五：噬乾肉，得黃金，貞厲，無咎。

Tượng viết:

Trinh lệ vô cựu, đắc đáng dã.

象曰：貞厲無咎，得當也。

Lục Ngũ, tuy thuộc Âm nhu, nhưng được đắc trung đắc chánh. Âm nhu mà ở vị cương, là được Nhu pha Cương, lại còn có Tứ là một bậc minh đoán giúp cho Ngũ trong thời Phệ Hạp, hễ “cắn” (phệ) đâu, thì đó phải chịu phục tùng ngay, tượng như “cắn” phải miếng thịt khô, có đôi chút dai, nhưng rồi cũng cắn đứt (phệ kiền nhục). Luôn luôn phải biết ý thức rõ vai trò khó khăn của mình, không khác nào kẻ được một khối vàng ròng (“đắc hoàng kim 得黃金”). Người xưa cho đó không phải là cái phúc, mà là một cái họa ngấm ngầm đe dọa bản thân.

Nét Dương ở giữa, làm trở ngại cho cái Miệng không hợp lại được. Đó là kẻ gian tà làm kẻ gián cách dùng vọng ngữ (gièm siểm) làm cho xã hội loài người ly tán.

Phệ (là bói): Hình vẽ chữ Phệ: cái miệng của người bói; bên kia là 2 người: người hỏi người trả lời. Ông thầy bói, là kẻ biết được Thiên cơ; người đi coi bói, là kẻ không biết gì cả. Sự ngăn cách phía giữa, là khoa học Lý Trí cắt đứt con người với thiên nhiên tạo hóa. Người không biết đến hỏi người biết vén cho tấm màn bí mật! Hình là 2 cọng cỏ thi, dùng để bói. Phệ là bói.

Chữ “hạp 嗑” , cổ tự vẽ – chữ 口 “khẩu” bên trái, là lời nói bị người bên kia giấu như nhốt vào trong một cái nồi đậy kín lại . Hình là hình cái nắp đậy cái nồi, phía dưới cái nồi là cái chưn. Cho nên Hạp là tên nói láo, kẻ “vọng ngữ” để chia rẽ…

2.3.6. Hào Thượng Cửu

Hạ giảo, diệt nhĩ, hung, thông bất minh dã.

上九：何校，滅耳，凶，聰不明也。

Chữ 何 đọc là hạ, nghĩa là đội. “Hạ giảo diệt nhĩ” (đội sợi dây xiềng, mà ngập mất lỗ tai) một thứ hình phạt nặng nhất. Tội nhẹ, tội nhỏ thì “xiềng chơn”, tội nặng thì “xiềng đầu xiềng cổ”! theo nhục hình ngày xưa bên Trung Quốc!

Hào Thượng Cửu, cũng như hào Sơ Cửu, là những người phạm tội thời Phệ Hạp. Sơ Cửu, là tội nhẹ, của kẻ mới lần đầu phạm pháp, chứ Thượng Cửu, là kẻ quá ngoan cố, đã đến “cực độ chi ác”, là tay làm “gián” cực hung, cực ác bị đưa ra “đại hình” bị “đội gông vào đầu cổ, xát đứt mất lỗ tai” (hạ giảo diệt nhĩ). Là bởi “thông bất minh dã” (lỗ tai bị điếc, không còn nghe được lời giáo huấn gì nữa!).

XEM THÊM:Quẻ 20 – Phong Địa Quan

3. Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp là quẻ HUNG hay CÁT?

Phệ” là “cắn, gậm, nhấm”, “Hạp” là “hợp”. “Phệ hạp” là “khớp vào với nhau”, vì thế mới có hình tượng người đói gặp ăn. “Cơ nhân” là người đói; “ngộ thực” là được ăn. “Cơ nhân ngộ thực” là chuyện một người ba ngày không ăn, đói không ra khỏi cửa. Ngẫu nhiên có người tốt đưa cơm đến giúp. Người đói dần dần khỏe lại. Kẻ gieo được quẻ này là điềm “Gặp may mắn”.

Như vậy Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp có điềm “Gặp may mắn”, đây là quẻ tốt trong kinh dịch. Quẻ Phệ Hạp chỉ thời vận xấu, có nhiều trở ngại, khó thi thố tài năng, phải là người có quyền thế cao, có quyền tạo dựng luật pháp, mà lại sáng suốt có tài mới phá vỡ được bế tắc. Người bình thường khó có cơ hội tốt, kinh doanh không gặp thời, nhiều khó khăn, có khi phải hao tài tốn của mà không được gì, công việc trở nên khó giải quyết, dây dưa, Kiện tụng bất lợi; Bệnh tật dễ nặng lên. Thi cử khó đạt kết quả. Tình yêu, hôn nhân gặp nhiều rắc rối, khó thành.

4. Ứng dụng của quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp trong đời sống hàng này

Ứng dụng của quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp trong đời sống hàng ngày

Ước muốn: Trở ngại làm cho việc thực hiện trở nên khó khăn. Việc thực hiện có thể khả thi nếu biết cố gắng vượt qua các khó khăn với tinh thần tích cực.
Hôn nhân: Lúc đầu sẽ có nhiều khó khăn và bất đồng ý kiến nhưng dần dần ý kiến của bạn sẽ được đồng tình. Thành công phụ thuộc vào mức độ tích cực của bạn trong hành động.
Tình yêu: Người khác phái sẽ gây ra trở ngại, khó khăn giữa đường. Nếu tiếp tục nỗ lực, bạn sẽ thành công.
Gia đạo: Vợ chồng bất hòa. Gian khổ và cay đắng. Nếu cả hai biết nhường nhịn và dung thứ, không lâu sau mọi việc sẽ trở nên tốt đẹp.
Con cái: Con cái bướng bĩnh và ngang ngạnh. Chúng không biết nghe lời cha mẹ, thậm chí còn chống đối hay phản đối. Phải nghiêm khắc dạy bảo và dẫn dắt chúng. Thai nghén: con gái.
Vay vốn: Sẽ gặp nhiều khó khăn.
Kinh doanh: Nhiều trở ngại. Sẽ không diễn ra đúng như hy vọng. Hành động tích cực sẽ khắc phục được các khó khăn và bạn sẽ thu hoạch được lợi nhuận.
Thị trường chứng khoán: Thị trường tích cực. Giá tăng.
Tuổi thọ: Nhiều rắc rối về sức khỏe. Phải quyết tâm nỗ lực làm chủ bản thân thì mới đảm bảo được sức khỏe của mình.
Bệnh tật: Nặng. Phải trải qua phẫu thuật hay điều trị y khoa đặc biệt nào đó để bình phục. Những bệnh ác tính.
Chờ người: Người này sẽ không đến. Tốt nhất là hãy đi tìm.
Tìm người: Người này dã bỏ đi vì tranh cãi hay có liên quan đến một vấn đề nghiêm trọng. Người này đang gặp nguy hiểm đến tính mạng. Tốt nhất nên yêu cầu cơ quan nhà nước tìm kiếm.
Vật bị mất: Đã rơi vào tay của người khác, không thể thu hồi lại được.
Du lịch: Gần như không thể tránh được rủi ro trên đường, nhưng cuối cùng vẫn đến nơi bình an.
Kiện tụng và tranh chấp: Thái độ vững vàng, kiên quyết sẽ mang đến thắng lợi.
Việc làm: Khó khăn. Thành công sẽ chỉ đến nếu tích cực tìm việc.
Thi cử: Gặp nhiều rắc rối, khó khăn, sẽ không vượt qua được.
Kinh doanh mới, thay đổi nghề nghiệp, chuyên môn hay chỗ làm: Nhiều trở ngại. Sẽ thành công nếu dũng cảm tiến bước.
Thời tiết: Sau những trận mưa nặng hột và gió, thời tiết sẽ quang đãng.
Xem thế vận: hiện gặp nhiều trở ngại, nếu nỗ lực cao sẽ cải thiện tình hình.
Xem hy vọng: Phải vượt qua trở ngại mới thành.
Xem tài lộc: chưa có hao tổn.
Xem sự nghiệp: không như ý.
Xem nhậm chức: khó thành công.
Xem nghề nghiệp: chuyển nghề xong vẫn khó như cũ.
Xem tình yêu: đôi bên không thuận lợi, sẽ chia tay.
Xem hôn nhân: khó thành vì trở ngại.
Xem mọi người: không đến.
Xem đi xa: nên từ bỏ ý định.
Xem pháp lý: Hành động quả quyết mối thắng kiện.
Xem sự việc: khó giải quyết.
Xem bệnh tật: ôm nặng, sẽ qua.
Xem thi cử: khó đạt kết quả.
Xem mất của: khó tìm.
Xem người ra đi: bất lợi.

5. Lời kết

Trên đây là bài viết luận giải ý nghĩa quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp chi tiết nhất! Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn các thông tin hữu ích và đừng quên chia sẻ bài viết này đến bạn bè, người thân nhé!